फ्युचर्स मार्केटमध्ये घसरण
जागतिक पातळीवर भू-राजकीय तणाव वाढल्याने सोन्या-चांदीच्या फ्युचर्समध्ये घसरण झाली. भारतातील MCX वर, सोन्याचे फ्युचर्स 0.71% नी घसरून ₹1,38,265 प्रति 10 ग्रॅमवर स्थिरावले. चांदीच्या फ्युचर्समध्ये 2.61% ची घट होऊन ते ₹2,19,300 प्रति किलोग्रामवर आले. आंतरराष्ट्रीय COMEX बाजारातही सोन्याचे फ्युचर्स 0.68% घसरून $4,377.4 प्रति ट्रॉय औंस झाले, तर चांदीचे फ्युचर्स 1.19% घसरून $68.530 प्रति ट्रॉय औंसवर पोहोचले. इराणने अमेरिकेसोबतची चर्चा नाकारल्याच्या वृत्तामुळे बाजारात चिंतेचे वातावरण आहे, ज्यामुळे ही घसरण दिसून आली.
ईटीएफमध्ये दिसली मजबूती
याउलट, गोल्ड आणि सिल्व्हर एक्सचेंज ट्रेडेड फंड्स (ETFs) मध्ये मात्र लक्षणीय तेजी दिसली. UTI Silver ETF आणि SBI Silver ETF सारख्या ईटीएफमध्ये अनुक्रमे 7.52% आणि 7.02% ची वाढ नोंदवली गेली. Axis Gold ETF 4.15% आणि HDFC Gold ETF 3.45% नी वधारले. ईटीएफची ही मजबूत कामगिरी दर्शवते की गुंतवणूकदार फ्युचर्स मार्केटमधील तात्काळ भू-राजकीय बातम्यांवर प्रतिक्रिया देत असले तरी, व्यवस्थापित फंडांमार्फत (Managed Funds) सुरक्षित भौतिक मौल्यवान धातूंचा (Physical Precious Metals) मार्ग शोधत आहेत. ईटीएफमधील वाढ हे दीर्घकालीन दृष्टिकोन दर्शवते, तर फ्युचर्समधील पडझड अल्पकालीन अस्थिरतेवर आधारित असू शकते.
महागाई आणि आर्थिक घटक ठरले कारणीभूत
सोन्या-चांदीच्या फ्युचर्सवर महागाईची (Inflation) चिंता आणि बदलत्या आर्थिक परिस्थितीचा (Economic Conditions) दबाव आहे. Indusind Securities चे सिनियर रिसर्च ॲनालिस्ट जिगर त्रिवेदी यांनी सांगितले की, भू-राजकीय चर्चा आणि स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझमधून (Strait of Hormuz) पुरवठा खंडित होण्याचा धोका वाढल्याने महागाईचा धोका वाढला आहे, ज्यामुळे सोने $4,300 च्या दिशेने जात आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या, वाढलेल्या ऊर्जा किमतींमुळे महागाईची चिंता वाढते, ज्यामुळे व्याजदर वाढण्याची (Interest Rate Hikes) अपेक्षा निर्माण होते, जे सोन्यासारख्या मालमत्तेसाठी नुकसानदायक ठरू शकते. 2026 साठी फेडरल रिझर्व्हच्या (Federal Reserve) धोरणाचा कल महत्त्वाचा आहे, परंतु महागाई कायम राहिल्यास सोने कमी आकर्षक ठरू शकते. US Dollar Index मध्येही तेजी दिसून आली, ज्यामुळे सोन्याच्या वाढीला ब्रेक लागण्याची शक्यता आहे. दरम्यान, प्लॅटिनम आणि पॅलॅडियमच्या फ्युचर्समध्ये संमिश्र कल दिसला.
बाजाराचा पुढील अंदाज
सध्याच्या जागतिक बाजारातील स्थिती पाहता, MCX गोल्ड एप्रिल फ्युचर्समध्ये आणखी घसरण होऊन ते ₹137,500 पर्यंत खाली येऊ शकतात, असा अंदाज काही विश्लेषकांनी व्यक्त केला आहे. मौल्यवान धातूंच्या किमती भविष्यात मध्य-पूर्व (Middle East) घडामोडी आणि मध्यवर्ती बँकांच्या (Central Banks) धोरणात्मक संकेतांना संवेदनशील राहतील. फ्युचर्स आणि ईटीएफच्या कामगिरीतील फरक पाहणे महत्त्वाचे ठरेल, कारण ते गुंतवणूकदारांच्या मागणीतील बदल दर्शवू शकते. भू-राजकीय घटनांमुळे अल्पकालीन अस्थिरता कायम असली तरी, ईटीएफमधील सातत्यपूर्ण प्रवाह दीर्घकाळात किमतींना आधार देऊ शकतो, जे एकूण आर्थिक ट्रेंड आणि 2026 च्या महागाईच्या अंदाजावर अवलंबून असेल.