किमतीत मोठी घसरण आणि दिलासा
जानेवारी आणि फेब्रुवारी 2026 च्या सुरुवातीला सोन्याच्या किमतीत मोठी उलथापालथ पाहायला मिळाली. एका आठवड्यात सोन्याच्या किमतीत झालेली ही घसरण गेल्या 13 वर्षांतील सर्वात मोठी होती. फेडरल रिझर्व्हच्या (Federal Reserve) चेअरमन पदासाठी केविन वॉर्श (Kevin Warsh) यांच्या नावाचे नामांकन जाहीर झाल्यानंतर सोन्याच्या किमतीवर दबाव आला. वॉर्श यांच्या संभाव्य कठोर धोरणांच्या (Hawkish Stance) शक्यतेमुळे आणि डॉलर मजबूत होण्याची अपेक्षा असल्याने सोन्याच्या किमतीत मोठी घट झाली. जानेवारी अखेरीस $5,600 प्रति औंसच्या जवळ पोहोचलेले सोने, नफावसुली (Profit-taking), कमी झालेली तरलता (Liquidity) आणि फ्यूचर्स कॉन्ट्रॅक्टवरील मार्जिनमध्ये (Margin Requirements) वाढ झाल्यामुळे $4,800 च्या खाली गेले होते. मात्र, 3 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत सोने पुन्हा सावरले आणि $4,927 प्रति औंसच्या आसपास व्यवहार करत होते.
UBS चा विश्वास कायम: तेजी संपलेली नाही
या तीव्र घसरणीनंतरही, UBS या ग्लोबल फायनान्शियल कंपनीने सोन्याबद्दल आपला 'Attractive' (आकर्षक) दृष्टिकोन कायम ठेवला आहे. UBS च्या मुख्य गुंतवणूक कार्यालयानुसार (Chief Investment Office), बाजारात आलेली ही घसरण सोन्याच्या तेजीच्या मार्गाचा (Gold Bull Market) शेवट नाही. जागतिक भू-राजकीय तणाव (Geopolitical Uncertainty), आर्थिक अनिश्चितता (Economic Uncertainties) आणि डॉलरची घसरण यांमुळे सोन्याची तेजी सुरू झाली आहे. UBS चे म्हणणे आहे की, सोन्याची तेजी संपण्यासाठी ज्या ऐतिहासिक परिस्थितीची आवश्यकता असते, जसे की सतत जास्त व्याजदर (High Real Interest Rates) किंवा मजबूत डॉलर, त्या सध्या दिसत नाहीत. सध्याचे मार्केट हे तेजीच्या मार्गाच्या मध्यापासून ते उत्तरार्धातील (Mid-to-Late Stage) टप्प्यात आहे, जिथे 5% ते 8% पर्यंतच्या लहान घसरणीनंतर पुन्हा तेजी दिसून येते.
मागणीचा भक्कम आधार: सेंट्रल बँका आणि गुंतवणूकदार
वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिलच्या (World Gold Council) अहवालानुसार, 2025 मध्ये सोन्याची एकूण मागणी 5,000 टन पेक्षा जास्त राहिली, जी आतापर्यंतची सर्वाधिक आहे. यामध्ये गुंतवणूकदारांचा मोठा सहभाग, विशेषतः गोल्ड ईटीएफ (Gold ETFs) मध्ये झालेली विक्रमी गुंतवणूक आणि बार व नाण्यांच्या (Bar and Coin) खरेदीत 12 वर्षांतील उच्चांक यांचा समावेश आहे. तसेच, जगभरातील सेंट्रल बँकांनी (Central Banks) 2025 मध्ये सुमारे 863 टन सोन्याची खरेदी केली. J.P. Morgan च्या अंदाजानुसार, सेंट्रल बँका 2026 मध्येही सुमारे 800 टन सोन्याची खरेदी सुरू ठेवतील. ही सातत्याने येणारी मागणी आणि वाढती भू-राजकीय अस्थिरता सोन्याला एक सुरक्षित गुंतवणूक (Strategic Hedge) म्हणून पुढे ठेवत आहे. UBS सह J.P. Morgan ने देखील 2026 अखेरपर्यंत सोन्याचा भाव $6,300 प्रति औंसपर्यंत जाण्याची शक्यता वर्तवली आहे.
नजीकच्या काळातील अंदाज आणि दीर्घकालीन रणनीती
नजीकच्या काळात, UBS च्या अंदाजानुसार सोन्याचे भाव $4,500 ते $4,800 प्रति औंस या पातळीत स्थिरावू (Consolidate) शकतात. COMEX गोल्ड फ्युचर्सवरील मार्जिन 6% वरून 8% पर्यंत वाढल्याने बाजारातील स्थितीवर याचा परिणाम दिसून येईल. मात्र, ही स्थिरीकरणानंतर, सेंट्रल बँकांकडून होणारी खरेदी, ईटीएफमधील वाढ आणि प्रत्यक्ष सोन्याची मागणी यांसारखे मूलभूत घटक पुन्हा एकदा किमतींना आधार देतील. अमेरिकेचे वास्तविक व्याजदर (Real Interest Rates) कमी होण्याची शक्यता आणि तणावपूर्ण भू-राजकीय परिस्थिती यामुळे सोन्याला आणखी बळ मिळेल. गेल्या वर्षभरात अमेरिकन डॉलर इंडेक्स (DXY) 9.75% नी घसरला आहे आणि सध्या तो 97.5 च्या आसपास आहे, जे सोन्यासाठी अनुकूल वातावरण दर्शवते. UBS आपल्या दीर्घकालीन गुंतवणूक धोरणात (Long-Term Portfolio Hedge) सोन्याला एक महत्त्वाचे स्थान देत आहे.