सोन्याच्या दरात मोठी उसळी! SAMCO सिक्युरिटीजच्या मते ही केवळ 'कंसोलिडेशन'ची खेळी

सोनं पुन्हा एकदा रंगात आले आहे! मंगळवारी, ३ फेब्रुवारी रोजी, मागील काही दिवसांतील मोठी घसरण भरून काढत सोन्याच्या किमतीत लक्षणीय वाढ झाली. ही वाढ गुंतवणूकदारांनी केलेल्या स्वस्त दरात खरेदी (Bargain Buying) आणि शॉर्ट कव्हरिंगमुळे (Short Covering) झाली.

मागील घसरण आणि कारणे

याआधी, २ फेब्रुवारी रोजी सोन्याच्या दरात तब्बल 5% ची मोठी घसरण झाली होती. गेल्या 40 वर्षांतील ही सर्वात मोठी एकदिवसीय लोळ मानली जात आहे, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये चिंता वाढली होती. अमेरिकेत फेडरल रिझर्व्हच्या चेअरपदी केविन वॉर्श (Kevin Warsh) यांच्या नावाची घोषणा झाल्यानंतर बाजारात 'रि-प्रायसिंग' (Repricing) सुरू झाले. यातून व्याजदरांमध्ये वाढ होण्याची शक्यता वर्तवली जात होती, ज्याचा फटका सोन्यासारख्या मालमत्तांना बसला. या पार्श्वभूमीवर, ३ फेब्रुवारी रोजी सोने सुमारे $4,781 प्रति औंसवर (Ounce) पोहोचले, जे मागील दिवसाच्या तुलनेत 2.60% अधिक होते. विशेष म्हणजे, जानेवारी महिन्यात सोन्याने $5,608.35 चा उच्चांक गाठला होता.

SAMCO सिक्युरिटीजचे विश्लेषण: कंसोलिडेशनची फेज

SAMCO सिक्युरिटीजच्या विश्लेषकांनी या तेजीकडे 'ट्रेंड बदल' (Trend Reversal) म्हणून पाहण्यास नकार दिला आहे. त्यांच्या मते, ही केवळ एक आवश्यक 'कंसोलिडेशन' (Consolidation) फेज आहे. SAMCO मधील मार्केट पर्स्पेक्टिव्ह अँड रिसर्चचे प्रमुख अपूर्व सेठ (Apurva Sheth) स्पष्ट करतात की, ही घसरण केवळ गुंतवणूकदारांचे पोझिशनिंग (Positioning) आणि नफावसुलीमुळे (Profit-taking) झाली आहे, सोन्याच्या मूलभूत घटकांमध्ये (Underlying Fundamentals) कोणताही बिघाड झालेला नाही. SAMCO चे विश्लेषण दर्शवते की, सोन्याची दीर्घकालीन किंमत संरचना, ज्यात सातत्याने उच्चांक आणि उच्च नीचांक (Higher Highs and Higher Lows) दिसून येतात, ती अजूनही मजबूत आहे.

सट्टेबाजीचा फटका आणि विक्रीचा टप्पा

अलीकडील काळात सोन्याच्या किमतीत झालेली 'पॅराबोलिक' (Parabolic) वाढ काही प्रमाणात सट्टेबाजीमुळे (Speculative Excess) झाली होती. विशेषतः फ्युचर्स आणि ऑप्शन्स मार्केटमध्ये (Futures and Options) पोझिशन्स अत्यंत ताणल्या गेल्या होत्या. यामुळे जेव्हा विक्रीचा दबाव वाढला, तेव्हा लेव्हरेज्ड पोझिशन्स (Leveraged Positions) लवकर लिक्विडेट (Liquidate) झाल्या, परिणामी किमतीत अचानक मोठी घसरण झाली. तथापि, अशा अचानक झालेल्या विक्रीचा टप्पा सहसा टिकाऊ नसतो आणि तो संपताच बाजार स्थिर होतो.

सोन्याचे दीर्घकालीन चालक घटक

सोन्याचे दीर्घकालीन आकर्षण आणि सुरक्षित गुंतवणुकीचा दर्जा (Safe-haven Status) टिकवून ठेवणारे अनेक 'स्ट्रक्चरल ड्राइव्हर्स' (Structural Drivers) आहेत. सेंट्रल बँकांकडून सोन्याची खरेदी ऐतिहासिकदृष्ट्या उच्च पातळीवर आहे; 2025 मध्ये त्यांनी 863 टन सोन्याची खरेदी केली, जी मागणीचा एक मोठा आणि स्थिर आधार दर्शवते. या संस्था मौद्रिक प्रणालीतील संभाव्य अस्थिरता आणि डॉलरचे वर्चस्व (Dollar Hegemony) कमी करण्यासाठी धोरणात्मकपणे सोन्यामध्ये गुंतवणूक करत आहेत. याशिवाय, भू-राजकीय तणाव (Geopolitical Risks) आणि जागतिक आर्थिक अनिश्चितता (Global Economic Uncertainties) यामुळे सोन्याची मूल्य संचय (Store of Value) आणि महागाई (Inflation) तसेच चलन घटी (Currency Devaluation) विरुद्ध एक प्रभावी 'हेज' (Hedge) म्हणून भूमिका अधिक बळकट होते. 2025 मध्ये जागतिक सोन्याची बाजारपेठ सुमारे $308.32 अब्ज मूल्यांकनाची होती, तर अंदाजित एकूण बाजार भांडवल (Market Capitalization) सुमारे $33.688 ट्रिलियन होते.

भविष्यातील वाटचाल: वाढीसाठी मजबूत पाया

SAMCO सिक्युरिटीजच्या अंदाजानुसार, येत्या काही महिन्यांत सोने एका 'टाईम-वाईज कंसोलिडेशन' (Time-wise Consolidation) फेजमध्ये प्रवेश करेल. याचा अर्थ असा की, किमतीत मोठी वाढ किंवा सततची घसरण न होता, बाजारपेठ एका मर्यादित कक्षेत (Range-bound) व्यवहार करेल. तज्ञांचा अंदाज आहे की, चालू तिमाहीच्या अखेरीस सोन्याचा दर सुमारे $4,938 पर्यंत आणि पुढील 12 महिन्यांत $5,209 पर्यंत पोहोचू शकतो. इतर विश्लेषकांच्या मते, 2026 च्या चौथ्या तिमाहीपर्यंत सोन्याची किंमत $5,000 पर्यंत जाऊ शकते आणि दीर्घकाळात $6,000 पर्यंत पोहोचण्याची क्षमता आहे. ही मर्यादित वेळेतील स्थिरता (Range-bound movement) सोन्यासाठी पुढील मोठ्या वाढीसाठी एक मजबूत पाया तयार करेल, असे मानले जात आहे. अल्पकालीन अस्थिरतेनंतरही, प्रमुख सपोर्ट लेव्हल्स कायम राहिल्यास आणि मूलभूत घटकांची साथ मिळाल्यास, सोन्याची एकूण दिशा (Overall Bias) वरच्या बाजूलाच राहण्याची अपेक्षा आहे.