अमेरिकेने इराणसोबत शांतता चर्चेत यश मिळवल्याच्या वृत्तांमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याच्या दरात **1.2%** ची मोठी वाढ होऊन तो **$4,209.03** प्रति औंसवर पोहोचला आहे. या सकारात्मक संकेतांमुळे सोन्याचे भाव वधारले.
काय घडले?
सोमवारी सोन्याच्या दरात तेजी दिसून आली. Brent Crude Oil च्या किमती कमी झाल्यामुळे सोन्याला आधार मिळाला. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील शांतता चर्चेत प्रगती झाल्याच्या बातम्यांमुळे तेलाच्या किमती कमी झाल्या. जेव्हा तेलाच्या किमती कमी होतात, तेव्हा महागाई वाढण्याची चिंता कमी होते आणि त्यामुळे व्याजदर वाढण्याची शक्यताही कमी होते. अशा परिस्थितीत, व्याज न देणारे सोने गुंतवणूकदारांसाठी अधिक आकर्षक बनते.
मागणीची वास्तविकता
सोन्याचे दर वाढत असले तरी, प्रत्यक्ष मागणी मात्र कमी असल्याचे दिसत आहे. जगातील सर्वात मोठ्या ग्राहक असलेल्या भारतात, सोन्याच्या किमती अलीकडे अडीच महिन्यांच्या नीचांकी पातळीवर आल्या होत्या, तरीही मागणी फारशी वाढलेली नाही. चीनमध्येही हीच स्थिती आहे, जिथे सोन्याच्या किमतीवर डिस्काउंट (Discount) दिला जात आहे. यावरून असे दिसून येते की, ग्राहक पातळीवर सध्या फारसा उत्साह नाही.
स्विस निर्यातीचा डेटा काय सांगतो?
जागतिक मागणीचा अंदाज घेण्यासाठी स्वित्झर्लंडच्या सोन्याच्या निर्यातीचा डेटा महत्त्वाचा मानला जातो. मे महिन्यात, स्वित्झर्लंडमधून सोन्याची निर्यात मागील महिन्याच्या तुलनेत 9% ने कमी झाली आहे. भारत आणि हाँगकाँगसारख्या प्रमुख बाजारपेठांमध्ये कमी निर्यात झाली, तर ब्रिटन आणि चीनमधून झालेल्या वाढीव निर्यातीने ही घट भरून काढली नाही. याचा अर्थ, जागतिक बाजारात दर वाढत असले तरी, प्रत्यक्ष मागणी तितकीशी वाढत नाहीये.
गुंतवणूकदारांसाठी काय?
बाजारातील किमती आणि प्रत्यक्ष मागणी यांच्यातील हा फरक समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. हे दर्शवते की सध्याची तेजी ही प्रामुख्याने भू-राजकीय बातम्यांवर (Geopolitical News) प्रतिक्रिया देणाऱ्या ट्रेडर्स आणि गुंतवणूकदारांमुळे आहे, प्रत्यक्ष ग्राहकांच्या खरेदीमुळे नाही. जर वाढीव किमतींना मजबूत मागणीचा आधार नसेल, तर बाजारात अस्थिरता (Volatility) राहू शकते.
पुढे काय?
सोन्याच्या दरातील ही तेजी टिकेल की नाही, हे प्रत्यक्ष मागणी सुधारण्यावर अवलंबून असेल. गुंतवणूकदारांनी भारत आणि चीनमधील आयात डेटा तसेच मध्यवर्ती बँकांच्या व्याजदरासंबंधीच्या धोरणांवर लक्ष ठेवले पाहिजे. महागाईची चिंता वाढल्यास तेलाच्या किमती पुन्हा वाढू शकतात, ज्याचा परिणाम सोन्याच्या दरांवर होऊ शकतो. तसेच, अमेरिका-इराण चर्चेतील पुढील घडामोडी बाजाराच्या दिशेवर परिणाम करू शकतात.