सोने आता सलग पाचव्या दिवशी महागले आहे. डॉलरची घसरण आणि कच्च्या तेलाच्या किमतीत झालेली घट यामुळे सोन्याला आधार मिळाला आहे. MCX वरील सोन्याचे फ्युचर्स **₹1,53,130** प्रति १० ग्रॅमजवळ स्थिर आहेत, तर भारतीय गुंतवणूकदार आता अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या आजच्या धोरणात्मक निर्णयाकडे लक्ष लावून बसले आहेत.
काय घडले?
जागतिक बाजारात सोन्याच्या किमतीत सलग पाचव्या दिवशी वाढ नोंदवली गेली आहे. स्पॉट गोल्डची किंमत ०.२% वाढून सुमारे $4,338.75 प्रति औंस झाली आहे, तर चांदीतही ०.३% ची वाढ होऊन ती $70 प्रति औंसच्या वर गेली आहे. भारतीय बाजारात, MCX वरील सोन्याचे फ्युचर्स ₹1,53,130 प्रति १० ग्रॅमजवळ स्थिरावले, तर चांदीचे फ्युचर्स ₹2,50,498 प्रति किलोवर बंद झाले. महागाई कमी होण्याची चिन्हे आणि व्याजदरांबाबतच्या बदलत्या अपेक्षांमुळे मौल्यवान धातूंमध्ये ही तेजी दिसत आहे.
किमती वाढण्याची कारणे
सोन्याच्या किमतीतील ही वाढ प्रामुख्याने अमेरिकन डॉलरच्या घसरणीमुळे झाली आहे. डॉलर कमकुवत झाल्याने इतर चलनांमध्ये व्यवहार करणाऱ्या खरेदीदारांसाठी सोने स्वस्त झाले आहे. अमेरिकन डॉलर इंडेक्स, जो प्रमुख चलनांच्या तुलनेत डॉलरचे मूल्य मोजतो, तो सुमारे 99.51 पर्यंत खाली आला आहे. याशिवाय, कच्च्या तेलाच्या किमतीतही लक्षणीय घट झाली असून ब्रेंट क्रूड $79.5 प्रति बॅरलजवळ व्यवहार करत आहे. तेलाच्या किमती घसरल्यास महागाईचा दबाव कमी होण्यास मदत होते. सोने हे महागाईविरुद्ध एक बचाव (hedge) मानले जाते, त्यामुळे तेलाच्या कमी किमती व्याजदरात अधिक स्थिरता किंवा घट होण्याची अपेक्षा वाढवू शकतात, जी सोन्यासाठी सकारात्मक बाब आहे.
भू-राजकीय संदर्भ (Geopolitical Context)
अमेरिकेच्या इराणसोबत शांतता कराराच्या शक्यतेच्या वृत्तांनाही बाजारात प्रतिक्रिया उमटत आहे. हा करार १९ जून २०२६ पर्यंत होऊ शकतो. या संभाव्य विकासामुळे मध्य पूर्वेतील भू-राजकीय तणाव कमी होण्यास मदत झाली आहे, ज्यामुळे ऊर्जा बाजार स्थिर झाला आहे. गुंतवणूकदारांसाठी, हा एक गुंतागुंतीचा काळ आहे, जिथे भू-राजकीय तणाव कमी झाल्यामुळे मिळणारा दिलासा सोन्यासारख्या सुरक्षित मालमत्तेच्या (safe-haven assets) मागणीसोबत संतुलित होत आहे.
गुंतवणूकदार याकडे कसे पाहतील?
गुंतवणूकदार सध्या आज होणाऱ्या फेडरल ओपन मार्केट कमिटी (FOMC) च्या बैठकीकडे लक्ष ठेवून आहेत. बाजारातील अंदाजानुसार, डिसेंबरमध्ये व्याजदर वाढण्याची शक्यता ६०% आहे, जी गेल्या आठवड्यातील ७०% शक्यतेपेक्षा कमी आहे. याचा अर्थ व्याजदर वाढीबाबत बाजाराच्या अपेक्षा कमी होत आहेत. सोन्यावर कोणतेही व्याज मिळत नाही, त्यामुळे व्याजदरांबाबतच्या अपेक्षा कमी झाल्यास सोन्याकडे अधिक कल वाढतो.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्ष ठेवावे?
गुंतवणूकदारांचे तात्काळ लक्ष आजच्या अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हच्या बैठकीच्या निष्कर्षांवर असेल. भविष्यातील व्याजदर समायोजन किंवा मौद्रिक धोरणातील बदलांबद्दल केंद्रीय बँकेकडून कोणतीही माहिती महत्त्वाची ठरेल. भारतीय बाजारात व्यवहार करणाऱ्यांसाठी, जागतिक किमतीतील बदलांना MCX सोन्या-चांदी फ्युचर्स कसे प्रतिसाद देतात यावर लक्ष ठेवावे लागेल. तसेच, अफगाणिस्तान-पाकिस्तान शांतता कराराच्या वृत्तांवरही लक्ष ठेवावे लागेल, कारण त्यातील कोणत्याही बदलाचा परिणाम कच्च्या तेलाच्या किमतींवर आणि त्यानंतर संपूर्ण कमोडिटी बाजारावर होऊ शकतो.
