सोन्याच्या भावात घसरण, चांदीची तुफानी तेजी: गुंतवणूकदार संभ्रमात!

सोन्याचा 'सेफ हेवन' दर्जा धोक्यात!

सोन्याला पारंपरिकरित्या सुरक्षित गुंतवणूक (Safe Haven) मानले जाते. मात्र, सध्याच्या जागतिक तणावाच्या परिस्थितीतही सोन्याचे भाव खाली येत आहेत. गेल्या काही दिवसांपासून सोन्याच्या दरात सुमारे 13% ची घसरण दिसून आली आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे अमेरिकन डॉलरची मजबूत स्थिती, जी गुंतवणूकदारांसाठी एक सुरक्षित पर्याय म्हणून उदयास आली आहे. तसेच, जागतिक बाँडवरील वाढत्या व्याजदरांमुळे, सोन्यासारख्या व्याज न देणाऱ्या मालमत्तेपेक्षा इतर गुंतवणुकी अधिक आकर्षक ठरत आहेत. याशिवाय, गुंतवणूकदार शेअर बाजारासारख्या अधिक जोखमीच्या मालमत्तांकडे वळत आहेत.

चांदीची जोरदार मुसंडी!

याच्या उलट, चांदीने (Silver) मात्र जोरदार मुसंडी मारली आहे. चांदीमध्ये मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक येताना दिसत आहे, विशेषतः एक्सचेंज ट्रेडेड फंड्स (ETFs) मध्ये. गेल्या 30 दिवसांत, चांदीच्या ईटीएफमध्ये अंदाजे 922 दशलक्ष डॉलर इतका पैसा गुंतवला गेला आहे. या प्रचंड मागणीमुळे चांदीचे दर नवी उंची गाठत आहेत. गोल्ड-सिल्व्हर रेशो (Gold-Silver Ratio) सुमारे 72 पर्यंत खाली आला आहे, जो दर्शवतो की चांदीने सोन्यापेक्षा चांगली कामगिरी केली आहे. चीनमधील वाढती आयात आणि जागतिक बाजारातील तुटवडा (Deficit) हे चांदीच्या तेजीला आणखी बळ देत आहेत.

बाजारातील आकडेवारी आणि अंदाज

कालच्या व्यवहारात, मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर सोन्याचे फ्युचर्स (Gold Futures) जवळपास 1% नी घसरून ₹1.51 लाख प्रति 10 ग्रॅम झाले. दुसरीकडे, चांदी फ्युचर्स ₹879 नी वाढून ₹2.50 लाख प्रति किलोग्रामवर पोहोचले. न्यूयॉर्कमध्ये, कोमेक्स (Comex) वर सोन्याचे फ्युचर्स 2.03% नी घसरून $4,644.5 प्रति औंस झाले, तर चांदी फ्युचर्स जवळपास 1% नी खाली आले.

आर्थिक घटक आणि भविष्यातील दिशा

अमेरिकन डॉलर इंडेक्स (DXY) सुमारे 98.21 वर स्थिर आहे, जो एक मजबूत पर्याय दर्शवतो. यूएस ट्रेझरी बॉण्ड्सवरील वाढते उत्पन्न (Yields) देखील आकर्षक ठरत आहेत. ट्रेडिंग इकोनॉमिक्सच्या (Trading Economics) विश्लेषणानुसार, 2026 च्या दुसऱ्या तिमाहीच्या अखेरीस सोने $4,677.51 प्रति औंसपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे, तर 12 महिन्यांचा अंदाज $5,022.09 आहे.

भविष्यातील आव्हाने आणि संधी

सोन्याच्या मागणीवर अमेरिकेची मौद्रिक धोरणे (Monetary Policy), भू-राजकीय घडामोडी आणि चलनातील बदल यांचा मोठा परिणाम होतो. भारतीय रुपयाच्या (Indian Rupee) हालचालींचाही सोन्याच्या स्थानिक दरांवर परिणाम होतो. काही विश्लेषकांच्या मते, पुढील 18 महिन्यांत सोने $6,000 पर्यंत जाऊ शकते, परंतु यासाठी महागाई (Inflation) कायम राहणे आणि फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदरात कपात होणे आवश्यक आहे, जे सध्या निश्चित नाही. चांदीचा औद्योगिक वापर आणि ईटीएफमधील खरेदी यामुळे तिची मजबूत स्थिती कायम राहण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे ती नजीकच्या भविष्यात सोन्याला मागे टाकू शकते.