२३ जून २०२६ रोजी भारतातील सोन्याच्या दरात १.२५% ची घसरण झाली. २४ कॅरेट सोन्याचा भाव **₹१,८६०** नी घसरून **₹१,४६,३८०** प्रति १० ग्रॅम झाला. जागतिक बाजारातील व्याजदरांच्या अपेक्षांमधील बदलांमुळे ही घसरण झाली असून, भारतीय सोन्याचे दर दुबईसारख्या बाजारांपेक्षा का जास्त आहेत, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.
काय घडले?
२३ जून २०२६ रोजी भारतीय बाजारात सोन्याच्या दरात मोठी घसरण नोंदवण्यात आली. विविध शुद्धतेच्या सोन्याच्या दरांमध्ये १.२५% ची घट झाली. २४ कॅरेट सोन्याचा भाव ₹१,८६० नी कमी होऊन ₹१,४६,३८० प्रति १० ग्रॅम झाला. त्याचप्रमाणे, २२ कॅरेट सोन्याच्या दरात ₹१,७०५ ची घट होऊन तो ₹१,३४,१८२ वर आला, तर १८ कॅरेट सोन्याचा भाव ₹१,३९५ नी घसरून ₹१,०९,७८५ प्रति १० ग्रॅम झाला. जागतिक आर्थिक परिस्थिती आणि चलनवाढीतील बदलांचा हा परिणाम बाजारात दिसून आला.
जागतिक व्याजदर सोन्यासाठी का महत्त्वाचे?
अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदर धोरणांचा सोन्याच्या दरांवर मोठा परिणाम होतो. जेव्हा फेडरल रिझर्व्ह व्याजदर वाढवण्याचे संकेत देते, तेव्हा सोन्याच्या दरांवर दबाव येतो. सोन्यावर कोणतेही व्याज किंवा डिव्हिडंड मिळत नाही. त्यामुळे, जेव्हा बँक डिपॉझिट किंवा बॉण्ड्सवरील व्याजदर वाढतात, तेव्हा गुंतवणूकदार सोन्याऐवजी ते अधिक आकर्षक मानतात, ज्यामुळे सोन्याच्या दरात घट होते.
या दिवशी, डिसेंबरमध्ये व्याजदर वाढण्याची शक्यता जास्त असल्याचे दिसून आले. अमेरिकेच्या इराणसोबतच्या वाटाघाटींमधील प्रगतीमुळे काही प्रमाणात आशावाद निर्माण झाला असला तरी, व्याजदर वाढण्याच्या अपेक्षेने सोन्याच्या दरांना खाली खेचले.
भारत विरुद्ध दुबई: दरातील तफावत
२३ जून रोजी सोन्याच्या दरात घट होऊनही, भारतातील सोन्याचे दर दुबईसारख्या आंतरराष्ट्रीय बाजारांपेक्षा लक्षणीयरीत्या महाग आहेत. या दिवशी भारतात २४ कॅरेट सोन्याचा भाव ₹१,४६,३८० प्रति १० ग्रॅम होता, तर दुबईमध्ये तो अंदाजे ₹१,३२,३६१ होता. हा फरक १०.५% पेक्षा जास्त आहे.
या दरातील तफावतीचे मुख्य कारण म्हणजे भारतातील आयात शुल्क (Import Duty) आणि इतर कर. यामुळे, भारतीय सोन्याचे दर आंतरराष्ट्रीय स्पॉट रेट्सनुसार बदलत नाहीत, तर ते सरकारी कर धोरणांवर जास्त अवलंबून असतात.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्ष ठेवावे?
सोन्याच्या दरातील पुढील ट्रेंड्सचा अंदाज घेण्यासाठी गुंतवणूकदारांनी काही महत्त्वाच्या गोष्टींवर लक्ष ठेवले पाहिजे. सर्वप्रथम, मध्यवर्ती बँकांच्या अधिकाऱ्यांची धोरणात्मक विधाने व्याजदर धोरणे समजून घेण्यासाठी महत्त्वपूर्ण ठरतील. दुसरे म्हणजे, अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेची स्थिती दर्शवणारे आर्थिक अहवाल, जसे की S&P Global Flash PMIs, ADP Employment Change आणि Richmond Manufacturing Index, हे फेडरल रिझर्व्हच्या धोरणांवर परिणाम करतात.
त्याचबरोबर, भारतातील आयात शुल्कात होणारे बदल किंवा रुपया आणि अमेरिकन डॉलरच्या विनिमय दरातील चढ-उतार यांचाही भारतीय सोन्याच्या दरांवर थेट परिणाम होईल.