गेल्या काही दिवसांपासून दबावात असलेल्या सोन्याच्या दरांनी अखेर उचल खाल्ली आहे. २ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सोन्याचे भाव सावरून **$3,908** प्रति औंसवर पोहोचले असून, जागतिक तणावाचा आधार याला मिळत आहे.
आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याने गेल्या आठवड्यातील नीचांकी पातळीवरून सावरत आज $3,908 चा टप्पा गाठला आहे. सोन्याच्या किमतीत झालेली ही वाढ एका बाजूला भू-राजकीय तणावामुळे (Geopolitical Tensions) होत असली, तरी दुसरीकडे अमेरिकेतील आर्थिक घडामोडी बाजारात अस्थिरता निर्माण करत आहेत.
लिक्विडेशनचा दबाव आणि घसरण
सोन्याच्या दरात झालेली अलीकडील घसरण ही मुख्यत्वे जागतिक शेअर बाजारातील मोठ्या विक्रीमुळे (Sell-off) झाली होती. जेव्हा शेअर बाजार वेगाने पडतात, तेव्हा गुंतवणूकदारांना मार्जिन कॉलचा (Margin Call) सामना करावा लागतो. अशा वेळी कॅशची तरतूद करण्यासाठी अनेकजण सोन्यासारखी लिक्विड मालमत्ता विकतात, ज्यामुळे सोन्याचे भाव $4,000 च्या खाली घसरले होते.
व्याजाचे दर आणि चिंतेचे वातावरण
सध्या बाजारात दोन परस्परविरोधी प्रवाह आहेत. एकीकडे मध्य-पूर्वेतील तणाव आणि अमेरिका-इराण संबंधांमुळे सोन्याकडे 'सुरक्षित गुंतवणूक' म्हणून पाहिले जात आहे. मात्र, दुसरीकडे अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हची (US Federal Reserve) महागाईबाबतची भूमिका कडक आहे. फेड व्याजदर वाढवण्याच्या किंवा ते उच्च पातळीवर ठेवण्याच्या मानसिकतेत आहे. व्याजदर वाढल्यास सोन्याची चमक कमी होऊ शकते, कारण सोन्यावर कोणतीही व्याजाची कमाई मिळत नाही. डिसेंबरमध्ये व्याजदर वाढण्याची शक्यता 75% इतकी वर्तवण्यात आली आहे, जी सोन्याच्या दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेची बाब आहे.
भारतीय बाजारावर परिणाम
भारतीय बाजारातही 'मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज' (MCX) वर जागतिक घडामोडींचा स्पष्ट परिणाम दिसून येत आहे. स्थानिक व्यापारी सध्या जागतिक किमती आणि स्थानिक मागणी यांचा समतोल राखण्याचा प्रयत्न करत आहेत. आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष अमेरिकेतील आगामी रोजगार (Non-farm payroll) आणि बेरोजगारीच्या आकडेवारीकडे लागले आहे, कारण त्यावरच फेडरल रिझर्व्हचा पुढील निर्णय अवलंबून असेल.