अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेत अनपेक्षितपणे २३,००० नोकऱ्या कमी झाल्याने सोन्याच्या दरात सात आठवड्यांची वाढ झाली आहे. फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदर वाढण्याची शक्यता कमी झाल्याचे संकेत मिळाले आहेत. दुसरीकडे, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत वाढलेल्या तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या दरात अस्थिरता कायम आहे. ADNOC टँकरवरील हल्ल्याच्या वृत्तांमुळे गुंतवणूकदार या घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.
जागतिक कमोडिटी बाजारात अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेतील नवीन घडामोडींमुळे मोठी उलथापालथ होत आहे. अमेरिकेच्या कामगार मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, जुलै २०२६ मध्ये अर्थव्यवस्थेतून अनपेक्षितपणे २३,००० नॉन-फार्म पेरोल नोकऱ्या कमी झाल्या. इतकंच नाही, तर मागील दोन महिन्यांतील आकडेवारीमध्येही १०३,००० नोकऱ्यांची घट झाल्याचं सुधारित आकडेवारीतून समोर आलं आहे. बेरोजगारीचा दर ४.१% पर्यंत खाली आला असला तरी, हे नवीन नोकरभरतीमुळे नसून, अनेक लोक सक्रियपणे नोकरी शोधत नसल्याने झालं आहे.
या आकडेवारीचा बाजारावर मोठा परिणाम झाला आहे. गुंतवणूकदारांनी फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदर वाढीच्या धोरणाबाबतचे अंदाज बदलले आहेत. याचा थेट परिणाम सोन्याच्या दरांवर झाला असून, सोन्याने सात आठवड्यांची उच्चांकी पातळी गाठली आहे. आर्थिक अनिश्चिततेच्या काळात सोने हे गुंतवणुकीसाठी एक सुरक्षित पर्याय म्हणून ओळखले जाते, आणि या घटनेने ते पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे.
सोन्याच्या दरात वाढ होत असताना, ऊर्जा बाजारात मात्र वेगळी परिस्थिती आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये वाढत्या भू-राजकीय तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या दरात मोठी अस्थिरता दिसून येत आहे. ८ ऑगस्ट रोजी ADNOC च्या टँकरवर झालेल्या हल्ल्याच्या वृत्तांमुळे परिस्थिती अधिकच तणावपूर्ण झाली आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी तेल वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाची असल्याने, या मार्गावरील कोणत्याही धोक्यामुळे तेलाच्या दरात त्वरित वाढ होण्याची शक्यता असते. सध्या बाजारपेठ पुरवठ्यातील व्यत्ययाच्या भीतीने आणि जागतिक आर्थिक विकासाच्या चिंतांमध्ये समतोल साधण्याचा प्रयत्न करत आहे.
भारतासाठी या जागतिक घडामोडी खूप महत्त्वाच्या आहेत. भारत हा सोने आणि कच्च्या तेलाचा सर्वात मोठा आयातदार देश आहे. या कमोडिटीजमधील अस्थिरतेचा थेट परिणाम भारताच्या आयात बिलावर होतो आणि रुपयाच्या मूल्यावरही त्याचा परिणाम दिसू शकतो. ऊर्जेच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाईचा दबाव वाढू शकतो, ज्यामुळे देशांतर्गत व्यवसाय आणि ग्राहकांच्या खरेदी क्षमतेवर परिणाम होतो.
आता बाजाराचे लक्ष अमेरिकेकडून येणाऱ्या पुढील आर्थिक आकडेवारीकडे लागले आहे. १२ ऑगस्ट रोजी येणारा ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) आणि १३ ऑगस्ट रोजी येणारा उत्पादक किंमत निर्देशांक (PPI) महत्त्वाचे ठरणार आहेत. महागाई कमी असल्याचे संकेत मिळाल्यास सोन्याला आणखी फायदा होऊ शकतो, कारण व्याजदर वाढण्याची शक्यता कमी होईल. परंतु, किमतींमध्ये अनपेक्षित वाढ झाल्यास नफा वसुली (Profit-taking) होऊ शकते. तसेच, मध्यपूर्वेतील घडामोडींवर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल, कारण होर्मुझ सामुद्रधुनीतील सुरक्षा परिस्थिती तेलाच्या दरातील अल्पकालीन चढ-उतारांचे मुख्य कारण राहील.