सोने शांततेच्या आशेवर चमकले, चांदी मागणीच्या संकटात

आज मौल्यवान धातूंच्या बाजारात सोन्याच्या किमतीत वाढ झाली, तर चांदीच्या किमतीत मोठी घसरण दिसून आली.

भू-राजकीय शांततेने सोन्याला दिलासा

अमेरिका आणि इराणमधील तणाव कमी झाल्यामुळे सोन्याच्या किमती वाढल्या. यामुळे महागाई आणि जास्त व्याजदराची भीती कमी झाली. स्पॉट गोल्ड 0.4% नी वाढून $4,499.69 प्रति औंसवर पोहोचले. या सुरक्षित मालमत्तेला (safe-haven asset) संघर्ष कमी होण्याच्या शक्यतेचा फायदा झाला, ज्यामुळे ऊर्जा बाजारावरील दबाव कमी होऊ शकतो. तथापि, जून डिलिव्हरीच्या US गोल्ड फ्युचर्समध्ये 0.2% ची किरकोळ घट होऊन ते $4,502.30 वर पोहोचले. देशांतर्गत, भारतातील सोन्याच्या किमतीत ₹800 ची वाढ होऊन 99.9% शुद्धतेच्या सोन्याचा भाव ₹1,63,600 प्रति 10 ग्रॅम झाला.

चांदीवर औद्योगिक मंदीचे सावट

चांदीच्या किमतीत ₹5,000 ची घसरण झाली असून ती ₹2,71,000 प्रति किलोग्रामवर पोहोचली आहे. या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे औद्योगिक मागणीतील घट आणि जागतिक बाजारातील नकारात्मक संकेत. जागतिक चांदीची मागणी 2% ने कमी होण्याची शक्यता आहे, तर औद्योगिक मागणीत 3% ची घट अपेक्षित आहे, विशेषतः सौर ऊर्जा क्षेत्रातील मागणी कमी झाल्यामुळे. चांदीची मागणी औद्योगिक क्रियाकलापांशी जोडलेली आहे, सुमारे 60% मागणी सौर पीव्ही, इलेक्ट्रिक वाहने आणि सेमीकंडक्टरसारख्या क्षेत्रांकडून येते. वर्ल्ड सिल्व्हर सर्वे 2026 नुसार, पुरवठ्यातील तूट कमी होण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे किमतींवर दबाव येत आहे. UBS आणि HSBC सारख्या विश्लेषकांनी सौर ऊर्जा आणि दागिन्यांच्या मागणीत घट, तसेच खाणीतून जास्त पुरवठा यामुळे चांदीच्या किमतीचे अंदाज कमी केले आहेत. HSBC नुसार, 2026 मध्ये औद्योगिक मागणी 642 दशलक्ष औंसपर्यंत घसरू शकते.

चांदीच्या किमती का घसरत आहेत?

चांदीच्या किमतीतील घसरण तिच्या औद्योगिक वापराच्या चिंता दर्शवते. सौर ऊर्जा क्षेत्राकडून कमी मागणी, तसेच उत्पादकांकडून कच्च्या मालाची जास्त किंमत आणि कार्यक्षमतेतील सुधारणा यामुळे चांदीच्या वापरावर थेट परिणाम होत आहे. याव्यतिरिक्त, पुरवठ्यातील तूट कमी होणे (HSBC नुसार 2025 मध्ये 143 दशलक्ष औंसवरून 2026 मध्ये 73 दशलक्ष औंसपर्यंत) किमतींना आधार कमी असल्याचे दर्शवते. काही विश्लेषकांचा दीर्घकालीन दृष्टिकोन सकारात्मक असला तरी, सध्या औद्योगिक आणि गुंतवणुकीची मागणी कमी असल्याने चांदीच्या किमती दबावाखाली आहेत. UBS ने चांदीच्या किमतीचा अंदाज कमी केला आहे.

सोने आणि चांदीचे भविष्य

भू-राजकीय घटक आणि संभाव्यतः कमी व्याजदरांमुळे सोन्याला आधार मिळत राहण्याची शक्यता आहे. मात्र, गुंतवणूकदार US फेडरल रिझर्व्हच्या मिनिटांकडे लक्ष ठेवून असतील. दुसरीकडे, चांदीला कमी होत चाललेली औद्योगिक मागणी आणि पुरवठ्यातील तफावत कमी होणे या आव्हानांना सामोरे जावे लागत आहे. काही मॉडेल्सनुसार अल्पावधीत तेजीची शक्यता असली तरी, औद्योगिक मागणी आणि पुरवठ्यातील समायोजनामुळे चांदीच्या गुंतवणूकदारांसाठी सावधगिरी बाळगणे योग्य राहील.