सोन्याच्या किमतीत तेजी, पण भारतीय ग्राहकांना मोठा झटका! Fed दर आणि आयात शुल्कामुळे दरवाढ रोखली

जागतिक बाजारात सोन्याला दिलासा

25 मार्च 2026 रोजी सोन्याच्या दरात सुधारणा दिसून आली. मध्य पूर्वेतील अमेरिका आणि इराणमधील तणाव निवळल्याच्या शक्यतेमुळे जागतिक बाजारात सोन्याला मागणी वाढली. त्याचबरोबर, अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत रुपया कमकुवत झाल्याने सोन्याचे दर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर वाढले. यामुळे भारतात २४ कॅरेट सोन्याचा भाव ₹144,310 प्रति 10 ग्रॅमपर्यंत पोहोचला, जो मागील काही दिवसांतील ₹5,120 ची वाढ दर्शवतो. याचबरोबर, सिल्व्हर (Silver) च्या किमतीही वाढल्या असून स्पॉट सिल्व्हर $73.46 USD/t.oz आणि फ्युचर्स $73.983/oz च्या आसपास व्यवहार करत आहेत.

भारतात मात्र दरवाढ कायम

जागतिक बाजारात तेजी असूनही, भारतीय ग्राहकांना सोन्यासाठी जास्त किंमत मोजावी लागत आहे. 25 मार्च 2026 रोजी भारतात २४ कॅरेट सोन्याचा दर ₹144,310 प्रति 10 ग्रॅम होता, तर दुबईत हाच दर सुमारे ₹137,682 होता. याचा अर्थ भारतीय ग्राहकांना सोन्यासाठी सुमारे ₹6,629 म्हणजेच 4.81% जास्त मोजावे लागले. यामागे भारताचे 6% आयात शुल्क (5% बेसिक कस्टम्स ड्युटी + 1% एग्रीकल्चर इन्फ्रास्ट्रक्चर अँड डेव्हलपमेंट सेस) आणि त्यावर लागणारा 3% जीएसटी (GST) आहे. तसेच, सोन्याच्या दागिन्यांवरील मेकिंग चार्जेसवरही 5% जीएसटी लागतो. यामुळे दुबईसारख्या टॅक्स-फ्री मार्केटच्या तुलनेत भारतात सोन्याची किंमत 5-6% जास्त होते.

फेडचे दर आणि रुपयाची घसरण मारक

अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हचे (Fed) धोरण सोन्याच्या दरांवर मोठा परिणाम करते. मार्च 2026 पर्यंत, फेडरल ओपन मार्केट कमिटीने (FOMC) व्याज दर 3.5% ते 3.75% च्या दरम्यान स्थिर ठेवले आहेत. 2026 मध्ये व्याज दरात फक्त एका कपातीची शक्यता वर्तवली जात आहे, ज्यामुळे 'हाय फॉर लॉंगर' (Higher-for-longer) परिस्थिती कायम राहील. याचा अर्थ, ज्या मालमत्तांवर व्याज मिळत नाही (उदा. सोने) त्या बाळगण्याचा खर्च वाढतो, ज्यामुळे त्यांची आकर्षकता कमी होते. अमेरिकेतील महागाई (inflation) वाढण्याची शक्यता असल्याने फेडरल दर उंच ठेवण्याची शक्यता आहे.

रुपयाची घसरण आणि वाढती महागाई

भारतीय रुपयाचे (Indian Rupee) अवमूल्यन (depreciation) देखील सोन्याच्या दरांवर दबाव आणत आहे. 2026 मध्ये रुपया डॉलरच्या तुलनेत सुमारे 4% घसरला असून, मागील वर्षात हा घसरण 9.50% पर्यंत पोहोचली आहे. 25 मार्च 2026 रोजी रुपया 93.8650 INR/USD च्या पातळीवर होता. रुपया कमकुवत झाल्यामुळे आयात सोन्याची किंमत वाढते, ज्यामुळे देशांतर्गत दरांमध्ये फरक दिसतो. दुसरीकडे, भारतात महागाई वाढण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) चलनवाढ रोखण्यासाठी व्याजदर वाढवण्याचा विचार करू शकते. हे सर्व घटक देशांतर्गत सोन्याच्या दरांवर दबाव आणू शकतात.

विश्लेषकांना मर्यादित तेजीची अपेक्षा

सध्याच्या परिस्थितीत, विश्लेषकांच्या मते सोन्याचे दर नजीकच्या काळात एका मर्यादेत राहण्याची शक्यता आहे. इंडसइंड सिक्युरिटीजचे (IndusInd Securities) सिनियर रिसर्च ॲनालिस्ट जिगर त्रिवेदी (Jigar Trivedi) यांच्या मते, MCX गोल्ड एप्रिल फ्युचर्स ₹141,000 प्रति 10 ग्रॅम पर्यंत जाऊ शकते. मोठ्या बँकांनी 2026 च्या अखेरीस सोन्याचे लक्ष्य $6,000–$6,200 प्रति औंस ठेवले आहे, पण अल्प मुदतीतील वाढ मर्यादित राहील.

गुंतवणूकदारांसाठी सूचना

गुंतवणूकदारांनी सोन्यात गुंतवणूक करण्यापूर्वी देशांतर्गत दर, रुपयाचे विनिमय दर आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवावे.