Gold Rate Today: सोने महागले! युद्धाच्या भीतीने किंमत वाढली, पण भारतात मात्र वेगळीच परिस्थिती

भू-राजकीय तणाव आणि सोन्याचा आधार

जागतिक स्तरावर सध्या अमेरिका आणि इराण यांच्यात संभाव्य युद्धबंदीची चर्चा सुरू आहे. या ६० दिवसांच्या युद्धबंदीच्या शक्यतेमुळे बाजारात सोन्याच्या मागणीला तात्पुरता आधार मिळाला आहे. जर होर्मुझ सामुद्रधुनी पुन्हा वाहतुकीसाठी खुली झाली, तर ऊर्जेच्या किमती कमी होऊन महागाई नियंत्रणात येण्याची शक्यता आहे. मात्र, याला अद्याप अधिकृत दुजोरा मिळालेला नाही. त्यामुळे बाजारात अस्थिरता कायम आहे. भूतकाळातील अशा घटनांमुळे लहानसहान संघर्षामुळेही बाजारात अचानक तेजी-मंदी दिसून येते, जी सोन्यासारख्या सुरक्षित मालमत्तेसाठी (Safe Haven) घातक ठरू शकते.

महागाई आणि व्याजदराचा फटका

सोन्याच्या किमतीवर जागतिक महागाईचा मोठा परिणाम होत आहे. अमेरिकेतील एप्रिल महिन्यातील महागाई दर 3.8% इतका वाढला आहे. यामुळे फेडरल रिझर्व्ह व्याजदर कपातीच्या शक्यतेवर पाणी फेरले गेले आहे. आता 2026 च्या अखेरपर्यंत व्याजदर कपातीची शक्यता कमी दिसत आहे. सोन्यावर कोणतेही व्याज मिळत नाही, त्यामुळे वाढलेल्या व्याजदराच्या वातावरणात सोन्याला विक्रीचा सामना करावा लागतो. सध्या सोन्याचे दर $4,400-$4,500 च्या आसपास स्थिर आहेत. गुंतवणूकदार सध्या सावध भूमिका घेत आहेत, पण ते सोन्याला पूर्णपणे बाजारात विकून टाकण्यासही तयार नाहीत, कारण अनिश्चित काळात हे एक महत्त्वाचे संरक्षण (Hedge) मानले जाते.

भारतातील प्रीमियम आणि दरातील तफावत

भारतातील ग्राहकांना सध्या सोन्याच्या दरातील मोठ्या तफावतीचा सामना करावा लागत आहे. केंद्र सरकारने सोन्यावरील आयात शुल्क (Import Duty) 15% ने वाढवल्यामुळे आणि रुपयाचे डॉलरच्या तुलनेत 7% ने अवमूल्यन झाल्यामुळे भारतातील सोन्याचे दर दुबईसारख्या आंतरराष्ट्रीय बाजारांपेक्षा खूप जास्त आहेत. सामान्य ग्राहक दुबईसारख्या बाजारात स्वस्त दरात सोने खरेदी करण्याचा प्रयत्न करतात, पण भारतात आयात शुल्क आणि नियमांमुळे त्यांना मर्यादा येतात. त्यामुळे पुढील काळातही भारतातील सोन्याचे दर आंतरराष्ट्रीय बाजारापेक्षा जास्तच राहण्याची शक्यता आहे.

बाजारातील धोके (Bear Case)

सध्या बाजारातील मुख्य धोका म्हणजे व्याजदर उच्च पातळीवर राहणे, ज्यामुळे अमेरिकन डॉलर मजबूत राहील आणि सोन्याच्या किमतीवर दबाव येईल. तसेच, 'स्टॅगफ्लेशन' (Stagflation) - म्हणजेच आर्थिक वाढ मंदावणे आणि महागाई वाढणे - या परिस्थितीमुळे बाजारात अस्थिरता निर्माण होऊ शकते. सध्या सोन्याला वाढण्यासाठी कोणताही मोठा उत्प्रेरक (Catalyst) दिसत नाही, विशेषतः जेव्हा मध्यवर्ती बँका व्याजदर वाढवण्याच्या बाजूने आहेत.