गोल्ड ईटीएफमध्ये रेकॉर्डब्रेक गुंतवणूक! भाव पडले तरी सुरक्षिततेकडे गुंतवणूकदारांची धाव

किंमत घसरली, तरी गुंतवणूक वाढली!

देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्या-चांदीचे वायदा भाव (Futures) सध्या घसरणीत आहेत. MCX वर एप्रिल २०२६ साठी सोन्याचे वायदा ₹1,60,694 प्रति किलोवर होते, जे 0.28% कमी आहे. तर मार्च २०२६ साठी चांदीचे वायदा ₹2,65,500 प्रति ३० किलोवर घसरले, जे 1.05% कमी आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात COMEX गोल्ड $5,215.4 प्रति औंस (down 0.21%) आणि COMEX सिल्व्हर $89.360 प्रति औंस (down 1.79%) होते. या किंमतीतील घसरणीच्या विरोधातच गोल्ड ईटीएफमधील गुंतवणूक वाढताना दिसत आहे.

गुंतवणूकदारांचा 'सेफ हेवन'वर विश्वास

या स्थितीत, भारतीय गुंतवणूकदारांनी गोल्ड ईटीएफमध्ये (Gold ETF) पैशांचा ओघ विक्रमी पातळीवर नेला आहे. जानेवारी महिन्यातच या ईटीएफमध्ये तब्बल ₹25,000 कोटी (US$2.5 अब्ज डॉलर्स) इतकी गुंतवणूक झाली आहे, जी आतापर्यंतची सर्वाधिक आहे. विशेष म्हणजे, हा आकडा इक्विटी म्युच्युअल फंडांमधील (Equity Mutual Funds) गुंतवणुकीपेक्षा जास्त आहे. जुलै महिन्यापासून गोल्ड ईटीएफमधील गुंतवणूक 900% पेक्षा जास्त वाढली आहे, तर इक्विटी फंडांमधून ₹17,000 कोटी बाहेर गेले आहेत. यावरून गुंतवणूकदार सध्या अनिश्चिततेच्या काळात शेअर्सऐवजी सोन्याला एक स्थिर मालमत्ता (Store of Value) म्हणून अधिक प्राधान्य देत असल्याचे स्पष्ट होते.

कारणे आणि भविष्यातील अंदाज

जागतिक स्तरावर सुरू असलेला भू-राजकीय तणाव (Geopolitical Tensions) आणि महागाईची (Inflation) चिंता ही या वाढत्या गुंतवणुकीमागे मुख्य कारणे आहेत. त्यामुळे गुंतवणूकदार सोन्याला 'सुरक्षित मालमत्ता' (Safe Haven) म्हणून पाहत आहेत. जागतिक गोल्ड ईटीएफमध्येही २०२५ मध्ये आणि जानेवारी २०२६ मध्ये 19 अब्ज डॉलर्सची विक्रमी गुंतवणूक झाली आहे. JPMorgan सारख्या आघाडीच्या ब्रोकरेज हाऊसेसनी २०२६ अखेरपर्यंत सोन्याची किंमत $6,300 प्रति औंसपर्यंत जाण्याचा अंदाज वर्तवला आहे. Goldman Sachs आणि Wells Fargo यांनी सोन्याची किंमत $5,400 ते $6,300 या दरम्यान राहण्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे.

चांदी वि. सोने आणि संभाव्य धोके

चांदी ईटीएफमध्ये (Silver ETFs) अधिक टक्केवारीने परतावा मिळण्याची शक्यता असली तरी, ती अधिक अस्थिर (Volatile) मानली जाते. सोन्याची मात्र एक स्थिर मालमत्ता आणि महागाईविरोधात संरक्षण (Inflation Hedge) म्हणून ओळख कायम आहे. तथापि, भू-राजकीय तणाव कमी झाल्यास, महागाई नियंत्रणात आल्यास किंवा शेअर बाजारात मोठी तेजी आल्यास सोन्याच्या किमतींवर काही प्रमाणात दबाव येऊ शकतो. तरीही, सध्याची परिस्थिती पाहता, भू-राजकीय अस्थिरता, मध्यवर्ती बँकांकडून होणारी खरेदी आणि ईटीएफमधील सातत्यपूर्ण मागणी यामुळे सोन्याची वाटचाल मजबूत राहण्याची आणि २०२६ पर्यंत नवीन उच्चांक गाठण्याची शक्यता आहे.