गेल्या आठवड्यात जागतिक गोल्ड एक्सचेंज-ट्रेडेड फंड्स (ETFs) मध्ये गुंतवणुकीचा ओघ (inflows) आणि बाहेर जाण्याचा ओघ (outflows) जवळपास सारखाच राहिला. अमेरिकेत व्याजदर वाढण्याची शक्यता आणि तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे सोन्याच्या मागणीवर परिणाम झाला आहे.
गेल्या आठवड्यात जागतिक स्तरावर गोल्ड ईटीएफ (Gold ETFs) मध्ये गुंतवणुकीचा ओघ आणि बाहेर जाणाऱ्या गुंतवणुकीचा आकडा जवळजवळ समान राहिला. आकडेवारीनुसार, सुमारे $1.67 बिलियन इतकी गुंतवणूक आली, तर तितकीच गुंतवणूक बाहेरही गेली. वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिलच्या (World Gold Council) माहितीनुसार, सध्याची ही स्थिर परिस्थिती बाजारातील सावधगिरी दर्शवते. भू-राजकीय तणाव आणि आर्थिक धोरणांमधील बदलांमुळे सोन्याची सुरक्षित गुंतवणूक (safe-haven) म्हणून असलेली मागणी सध्या दबावाखाली आहे.
अमेरिकेची मौद्रिक धोरणे आणि तेलाच्या किमतींचा परिणाम
पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे सोन्याची मागणी वाढण्याची अपेक्षा असतानाही, सोन्याच्या किमतीत गेल्या आठवड्यात 2% पेक्षा जास्त घट झाली. याचे मुख्य कारण म्हणजे तेलाच्या किमतींमध्ये झालेली 13% ची वाढ. या वाढत्या किमतींमुळे महागाई वाढण्याची भीती निर्माण झाली आहे. याचा परिणाम म्हणून, अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्ह (US Federal Reserve) कडून कठोर धोरणे अवलंबली जाण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. फेडरल रिझर्व्हच्या अधिकाऱ्यांच्या वक्तव्यांमधून सप्टेंबरमध्ये व्याजदर वाढवण्याचे संकेत मिळत आहेत. यामुळे सोन्यासारख्या मालमत्तेत गुंतवणूक करण्याचा खर्च वाढला आहे, कारण सोन्यावर कोणतेही व्याज मिळत नाही.
प्रादेशिक स्तरावर गुंतवणूकदारांचे बदलते मत
प्रमुख अर्थव्यवस्थांमधील गुंतवणूकदारांची भूमिका विभागलेली दिसत आहे. उत्तर अमेरिका आणि जपानमधून मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक बाहेर जात असल्याचे दिसून येते. अमेरिकेतून $507 दशलक्ष तर जपानमधून $261 दशलक्ष इतकी गुंतवणूक कमी झाली आहे. याउलट, युरोपातील गुंतवणूकदार, विशेषतः युनायटेड किंगडममधील (UK) गुंतवणूकदारांनी सोन्यात $370 दशलक्ष ची गुंतवणूक केली आहे. चीनमध्येही गुंतवणूकदारांनी सोन्यात $88 दशलक्ष ची निव्वळ गुंतवणूक केली आहे, कारण तेथील मध्यवर्ती बँक मोठ्या प्रमाणात सोने खरेदी करत आहे. भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी, या वर्षात आतापर्यंत $3.87 अब्ज ची निव्वळ गुंतवणूक झाली आहे, जी चीननंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
ऐतिहासिक कामगिरी आणि बाजाराचे दृष्टीकोन
जानेवारीमध्ये $5,608 प्रति औंस या उच्चांकावरून सोन्याच्या किमतीत 27.5% पेक्षा जास्त घट झाली आहे. सध्या सोने एका दुहेरी स्थितीत अडकले आहे: एकीकडे भू-राजकीय अस्थिरतेमुळे सुरक्षित गुंतवणुकीची गरज आहे, तर दुसरीकडे वाढत्या व्याजदरांमुळे डॉलर मजबूत होत आहे आणि सोन्यासारख्या उत्पन्न न देणाऱ्या मालमत्तांची आकर्षकता कमी होत आहे. विश्लेषकांच्या मते, जोपर्यंत फेडरल रिझर्व्हच्या धोरणांबद्दल आणि ऊर्जा बाजारातील अस्थिरतेबद्दल अधिक स्पष्टता येत नाही, तोपर्यंत सोन्याच्या किमती मर्यादित पातळीवर फिरत राहतील. गुंतवणूकदारांनी आगामी अमेरिकेच्या महागाईच्या आकडेवारीवर आणि मध्यवर्ती बँकांच्या धोरणात्मक बैठकांवर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे, कारण यातूनच सोन्याच्या किमतीची पुढील दिशा ठरेल.