जागतिक स्तरावर गोल्ड ईटीएफमध्ये (Gold ETF) सलग पाचव्या आठवड्यात गुंतवणूक वाढली आहे. सोन्याचे भाव **$4,600** प्रति औंस ओलांडल्याने गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळले आहेत. अमेरिकन डॉलर कमजोर होणे आणि भू-राजकीय तणाव यामागे प्रमुख कारणं आहेत. विशेष म्हणजे, ऑगस्ट २०२६ च्या पहिल्या पंधरवड्यात भारतीय गोल्ड ईटीएफमध्ये **₹1,179 कोटींची** निव्वळ गुंतवणूक झाली.
सोन्याच्या ईटीएफमध्ये गुंतवणूक का वाढतेय?
सोन्याधारित एक्सचेंज ट्रेडेड फंड्स (ETFs) मध्ये जागतिक स्तरावर मागणी वाढताना दिसत आहे. सलग पाच आठवडे ईटीएफमध्ये निव्वळ गुंतवणूक (Net Inflows) नोंदवली गेली आहे. सोन्याचे भाव $4,600 प्रति औंस ओलांडल्यामुळे गुंतवणूकदारांचा कल सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वाढला आहे.
डॉलर कमजोर, भू-राजकीय तणाव कारणीभूत
सध्या जागतिक अर्थव्यवस्थेत अस्थिरता दिसून येत आहे. अमेरिकन डॉलरचे (US Dollar) मूल्य घसरणे हे सोन्याच्या वाढत्या मागणीमागे एक प्रमुख कारण आहे. अमेरिकन ट्रेझरीच्या बाँड बायबॅक (Bond Buyback) कार्यक्रमामुळे डॉलरवर दबाव आला आहे. डॉलर कमजोर झाल्यास आणि बाँड यील्डवर (Bond Yields) परिणाम झाल्यास, सोन्यासारख्या नॉन-यील्ड मालमत्ता गुंतवणूकदारांना अधिक आकर्षक वाटू लागतात. याव्यतिरिक्त, स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ (Strait of Hormuz) जवळील भू-राजकीय तणावामुळे गुंतवणूकदार अनिश्चिततेपासून पोर्टफोलिओचे संरक्षण करण्यासाठी सोन्याला पसंती देत आहेत.
भारतातही सोन्याची मागणी कायम
सोन्यासाठी असलेली ही जागतिक मागणी भारतीय बाजारातही दिसून येते. ऑगस्ट २०२६ च्या पहिल्या पंधरवड्यात देशांतर्गत गोल्ड ईटीएफमध्ये ₹1,179 कोटींची निव्वळ गुंतवणूक झाली. भारतीय गुंतवणूकदार आता प्रत्यक्ष सोनं खरेदी करण्याऐवजी या ईटीएफचा वापर सोन्यामध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी अधिक करत आहेत.
पुढील काळात काय?
सध्या सोन्याच्या किमतींना सकारात्मक गती मिळाली असली तरी, काही धोकेही आहेत. अमेरिकेतील लांब पल्ल्याच्या ट्रेझरी बाँडवरील उच्च यील्ड (High US Treasury yields) सोन्यासाठी अडथळा ठरू शकतात, कारण यामुळे सोन्यामध्ये गुंतवणूक करण्याचा संधी खर्च (Opportunity Cost) वाढतो. याशिवाय, ऊर्जा-आधारित महागाईचा (Energy-led Inflation) दबाव कायम राहिल्यास, मध्यवर्ती बँकांना अधिक काळ कठोर आर्थिक धोरणे (Restrictive Monetary Policies) ठेवावी लागतील.
बाजार सहभागी जॅक्सन होल सिम्पोजियम (Jackson Hole Symposium) आणि अमेरिकेतील पीसीई महागाई डेटा (US PCE Inflation Data) यांसारख्या आगामी आर्थिक घडामोडींवर लक्ष ठेवून आहेत. यातून व्याजदर धोरणांबद्दल (Interest Rate Policies) अधिक स्पष्टता मिळण्याची अपेक्षा आहे. पुढील काही आठवड्यांत सोन्याच्या किमतींची दिशा मध्यवर्ती बँकांच्या निर्णयांवर आणि चालू असलेल्या भू-राजकीय घडामोडींवर अवलंबून असेल.