23 जून 2026 रोजी जागतिक बाजारात सोन्याचे दर **0.25%** घसरून **$4,180.51** प्रति औंसवर आले, याचे मुख्य कारण अमेरिकन डॉलर मजबूत होणे हे आहे. दुसरीकडे, भारतीय MCX वर सोन्याचे फ्युचर्स **₹1,48,182** प्रति 10 ग्रॅमपर्यंत वाढले. गुंतवणूकदार अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हच्या संभाव्य व्याजदर वाढीचा आणि स्थानिक बाजारातील हालचालींचा विचार करत आहेत.
काय झाले?
मंगळवार, 23 जून 2026 रोजी सोन्याच्या किमतीत मिश्र कल दिसून आला. आंतरराष्ट्रीय स्पॉट गोल्डच्या किमती 0.25% घसरून $4,180.51 प्रति औंसवर आल्या, तर देशांतर्गत MCX गोल्ड फ्युचर्स ₹1,48,182 प्रति 10 ग्रॅमवर बंद झाले. या फरकावरून हे दिसून येते की चलनातील मजबुतीसारखे जागतिक घटक सोन्याच्या किमतींवर वेगवेगळ्या प्रदेशांमध्ये कसा भिन्न परिणाम करू शकतात. स्पॉट चांदीमध्येही 0.8% ची घसरण झाली, जी $64.61 प्रति औंसवर आली.
जागतिक किंमत का घसरली?
जागतिक सोन्याच्या किमतींवर प्रामुख्याने अमेरिकन डॉलरच्या मजबुतीमुळे दबाव आला. जेव्हा US Dollar Index 101 च्या वर राहतो, तेव्हा इतर चलनांमध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांसाठी सोने अधिक महाग होते. जागतिक स्तरावर सोन्याची किंमत डॉलरमध्ये ठरवली जात असल्याने, मजबूत डॉलरमुळे मागणी कमी होते आणि धातूची किंमत कमी होते. डॉलर-आधारित मालमत्तांमधून चांगला परतावा मिळण्याची अपेक्षा असताना, हे सोन्यासाठी एक अडथळा निर्माण करते.
फेडरल रिझर्व्हचा घटक
गुंतवणूकदार अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदरांबाबतच्या भूमिकेवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. फेडच्या अंदाजानुसार, धोरणकर्ते 2026 च्या अखेरीस व्याजदर वाढवण्याच्या दिशेने झुकलेले आहेत. CME FedWatch Tool नुसार, डिसेंबरपर्यंत व्याजदर वाढण्याची 90% शक्यता आहे.
हे सोन्याच्या गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे आहे कारण सोने ही एक नॉन-यील्ड मालमत्ता (non-yielding asset) आहे, म्हणजेच त्यावर कोणतेही व्याज किंवा लाभांश मिळत नाही. जेव्हा मध्यवर्ती बँका व्याजदर वाढवतात, तेव्हा बाँड्ससारख्या व्याज-देणाऱ्या मालमत्ता अधिक आकर्षक बनतात. यामुळे, गुंतवणूकदार सोन्यातून बाहेर पडून या मालमत्तांमध्ये भांडवल वळवू शकतात, ज्यामुळे सोन्याची किंमत कमी होऊ शकते.
तेलाच्या किमतींचा प्रभाव
सोन्याच्या किमती कच्च्या तेलाच्या किमतीतील बदलांवरही प्रतिक्रिया देतात, जे जागतिक महागाईचे बेंचमार्क म्हणून काम करतात. अमेरिका-इराण संघर्षातील तणाव कमी झाल्याच्या शक्यतेमुळे तेलाच्या किमती तुलनेने कमी राहिल्या आहेत. ब्रेंट क्रूड $77 च्या जवळ आणि वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट (WTI) $74 प्रति बॅरलच्या वर व्यवहार करत आहे. तेलाच्या कमी किमती महागाई नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करतात. जेव्हा महागाईची भीती नियंत्रणात असते, तेव्हा वाढत्या खर्चांविरुद्ध हेज (hedge) म्हणून सोन्याची गरज कमी होऊ शकते, ज्यामुळे सोन्याच्या किमती वाढण्याची शक्यता मर्यादित होते.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्ष ठेवावे?
सोन्याचा मागोवा घेणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी, US Dollar Index ची हालचाल आणि व्याजदर धोरणाबाबत फेडरल रिझर्व्हकडून येणारी कोणतीही अधिकृत टिप्पणी यावर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. याव्यतिरिक्त, चलनातील चढ-उतार आणि स्थानिक मागणीमुळे देशांतर्गत किमती आंतरराष्ट्रीय किमतींपेक्षा वेगळ्या असू शकतात, त्यामुळे जागतिक ट्रेंड देशांतर्गत किमतींवर कसा परिणाम करतात हे समजून घेण्यासाठी अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपयाच्या विनिमय दरावर (exchange rate) लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे आहे.