सोन्याच्या किमतीत मोठी घसरण
मंगळवार, 17 February 2026 रोजी सोन्याच्या फ्युचर्स मार्केटमध्ये (MCX) मोठी घसरण नोंदवली गेली. एप्रिल महिन्याच्या डिलिव्हरीसाठी सोन्याचे फ्युचर्स ₹2,228 म्हणजेच 1.44% नी घसरून ₹152,532 प्रति १० ग्रॅमवर आले. याचबरोबर आंतरराष्ट्रीय बाजारातही (Comex) एप्रिल डिलिव्हरीचे सोन्याचे फ्युचर्स $119.6 म्हणजेच 2.37% नी घसरून $4,926.7 प्रति औंसवर पोहोचले.
या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे भू-राजकीय तणाव कमी होणे आणि अमेरिकन डॉलरचा (US Dollar) वाढलेला प्रभाव. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबतच्या अण्वस्त्र चर्चेत अप्रत्यक्ष सहभाग सुचवल्यामुळे तसेच युक्रेन आणि रशिया यांच्यात नवीन चर्चा सुरू झाल्यामुळे जागतिक स्तरावर शांततेचे संकेत मिळाले. यामुळे सोनं यांसारख्या सुरक्षित गुंतवणुकीचे (Safe-haven assets) आकर्षण कमी झाले.
त्याचबरोबर, अमेरिकन डॉलर इंडेक्स (DXY) 0.19% नी वाढून 97 च्या वर पोहोचला. मजबूत डॉलरमुळे आंतरराष्ट्रीय खरेदीदारांसाठी डॉलर-आधारित वस्तू, जसे की सोनं, अधिक महाग झाले. या सर्व कारणांमुळे, नुकत्याच झालेल्या चढ-उतारानंतर गुंतवणूकदारांनी नफा काढून घेतला, परिणामी स्पॉट गोल्ड 2.33% नी घसरून $4,877.87 प्रति औंसवर आले.
तरीही तेजीचा कल कायम?
बाजारातील विश्लेषकांच्या मते, सध्याची घसरण ही एका मोठ्या तेजीच्या (Bullish Trend) प्रवासातील केवळ एक तात्पुरती स्थिरता (Consolidation) आहे. लेमन मार्केट डेस्कचे संशोधन विश्लेषक गौरव गर्ग यांनी सांगितले की, सोनं सध्या ₹1.55 lakh ते ₹1.58 lakh प्रति १० ग्रॅम या रेंजमध्ये स्थिर झाले आहे. ही कमजोरी ट्रेंडमधील बदल दर्शवत नसून, एका सुधारणात्मक टप्प्याचा (Corrective Phase) भाग असल्याचे ते म्हणाले. बाजारातील अनिश्चितता पाहता, नवीन गुंतवणूक करताना टप्प्याटप्प्याने (Staggered Approach) गुंतवणूक करण्याचा सल्ला त्यांनी दिला आहे.
ऐतिहासिकदृष्ट्या, सोन्याच्या किमतींनी लवचिकता दाखवली आहे. गेल्या वर्षी याच कालावधीच्या तुलनेत स्पॉट गोल्ड 67.68% नी वाढलेले आहे. विश्लेषकांचा दीर्घकालीन दृष्टिकोन अजूनही तेजीचाच आहे. J.P. Morgan Global Research नुसार, 2026 च्या चौथ्या तिमाहीपर्यंत सोन्याच्या किमती $5,000 प्रति औंस पर्यंत जाऊ शकतात आणि दीर्घकाळात $6,000 प्रति औंसपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे. Goldman Sachs ने 2026 साठी $5,400 प्रति औंसचा बेस केस वर्तवला आहे, तर UBS ने $6,200 आणि Morgan Stanley ने $5,700 पर्यंत जाण्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे.
तात्काळ आव्हाने आणि भविष्यातील जोखीम
दीर्घकालीन सकारात्मक दृष्टिकोन असूनही, तात्काळ बाजारात काही आव्हाने आहेत. आशियाई बाजारात नववर्षाच्या सुट्ट्या आणि अमेरिकेत सोमवारच्या सुट्टीमुळे ट्रेडिंग व्हॉल्यूम कमी होते. अमेरिकन डॉलरची मजबुती हे एक मोठे आव्हान आहे.
सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, फेडरल रिझर्व्हच्या (Federal Reserve) जानेवारीतील बैठकीचे मिनिट्स (Minutes) लवकरच जाहीर होणार आहेत, ज्याकडे बाजाराचे लक्ष लागले आहे. हे मिनिट्स व्याजदराबाबत (Interest Rate) पुढील दिशा स्पष्ट करू शकतात.
तसेच, भू-राजकीय घटनांमध्ये अचानक वाढ झाल्यास सोन्याची मागणी वाढू शकते. मात्र, इराण अण्वस्त्र चर्चा आणि युक्रेन-रशिया संघर्ष यांसारख्या मुद्द्यांवर सातत्याने होणारी प्रगती सोन्याच्या किमतींवर दबाव आणू शकते. इतर मौल्यवान धातू जसे की प्लॅटिनम, जे औद्योगिक मागणीमुळे वाढले आहे, याउलट सोन्याची किंमत मुख्यत्वे मॅक्रो पॉलिसी आणि भू-राजकीय स्थिरतेवर अवलंबून आहे. सोन्याच्या ईटीएफ (Gold ETFs) मध्येही ही सावधगिरी दिसून येत आहे, काही ईटीएफ मंगळवारी 4% पर्यंत घसरले, जे अल्पकालीन गुंतवणूकदारांचा कमी झालेला विश्वास दर्शवते.