अमेरिकेतील घडामोडींमुळे सोन्याच्या दरात मोठी तेजी दिसून येत आहे. गुरुवारी, ऑगस्ट 20, 2026 रोजी, सोन्याचा भाव प्रति औंस $4,500 च्या वर गेला आहे. अमेरिकेच्या ट्रेझरीने केलेला लाँग-टर्म बॉण्ड बायबॅक (Bond Buyback) वाढवण्याचा निर्णय आणि डॉलरच्या घसरलेल्या मूल्यामुळे हा परिणाम दिसून येत आहे. मात्र, फेडरल रिझर्व्हकडून (Federal Reserve) भविष्यात व्याजदर वाढवण्याचे संकेत चिंता वाढवणारे आहेत.
सोन्याचे भाव $4,500 पार
ऑगस्ट 20, 2026 रोजी सोन्याने प्रति औंस $4,500 चा टप्पा ओलांडला, जो जूननंतरचा सर्वोच्च स्तर आहे. अमेरिकन ट्रेझरी यील्ड्समधील (U.S. Treasury Yields) मोठी घसरण आणि डॉलरच्या तुलनेत कमकुवत झालेले मूल्य हे यामागील प्रमुख कारण आहे. गुंतवणूकदारांसाठी सोन्यासारखी सुरक्षित मालमत्ता अधिक आकर्षक बनली आहे.
अमेरिकन ट्रेझरीची मोठी चाल
या तेजीला अमेरिकन ट्रेझरीच्या (U.S. Treasury) एका महत्त्वपूर्ण घोषणेने बळ दिले आहे. 9 सप्टेंबर 2026 पासून, ट्रेझरी 10 ते 30 वर्षांच्या बॉण्ड्ससाठी बायबॅक ऑपरेशन्स (Buyback Operations) दुप्पट करून किमान $4 अब्ज प्रति ऑपरेशन करेल. सध्या हे प्रमाण $2 अब्ज आहे. नोव्हेंबर 4 पर्यंत चालणाऱ्या या योजनेचा उद्देश वाढत्या कर्ज खर्चावर नियंत्रण ठेवणे आहे. लाँग-टर्म बॉण्ड्स खरेदी केल्याने यील्ड्स कमी होण्यास मदत होते, ज्यामुळे सोन्यासारख्या नॉन-इंटरेस्ट बेअरिंग (Non-interest bearing) मालमत्तेला फायदा होतो. अलीकडे, यील्ड्स 5.34% च्या उच्चांकावरून 5.19% पर्यंत खाली आले आहेत.
फेडरल रिझर्व्हचे सावट
सोन्याच्या दरात वाढ झाली असली तरी, आर्थिक वातावरण गुंतागुंतीचे आहे. नुकत्याच जाहीर झालेल्या फेडरल रिझर्व्हच्या जुलै महिन्याच्या बैठकीच्या मिनिट्सनुसार (Meeting Minutes), महागाई नियंत्रणात आणण्यासाठी व्याजदर (Interest Rate) वाढवण्याची गरज भासू शकते, असा इशारा काही अधिकाऱ्यांनी दिला आहे. उच्च व्याजदर सोन्याच्या किंमतीसाठी नकारात्मक ठरू शकतात.
जागतिक आर्थिक घटक
अमेरिकेचे सार्वजनिक कर्ज (Public Debt) $40 ट्रिलियनच्या पुढे गेले आहे, ज्यामुळे दीर्घकालीन आर्थिक स्थिरतेबद्दल प्रश्न निर्माण झाले आहेत. याशिवाय, मध्य पूर्वेतील तणाव आणि इतर भू-राजकीय धोक्यांमुळे (Geopolitical Risks) ऊर्जा किंमती आणि महागाईचा दबाव कायम आहे. अशा परिस्थितीत, अनेक गुंतवणूकदार सोन्याला सुरक्षित गुंतवणूक (Hedge) मानतात.
भारतीय बाजारावर परिणाम
जागतिक बाजारातील या तेजीचा थेट परिणाम भारतीय सराफा बाजारावरही दिसून आला आहे. MCX गोल्ड फ्युचर्समध्ये (MCX Gold Futures) सुधारणा दिसून येत आहे. भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी सोन्याचे दर हे केवळ डॉलरच्या चढ-उतारांवरच नव्हे, तर रुपयाची किंमत आणि स्थानिक मागणी-पुरवठ्यावरही अवलंबून असतात.
पुढील वाटचाल
पुढील काळात, बाजाराचे लक्ष अमेरिकेच्या साप्ताहिक जॉबलेस क्लेम्स (Weekly Jobless Claims) आणि उत्पादन क्षेत्राशी संबंधित डेटावर (Manufacturing Data) असेल. ट्रेझरीच्या या हस्तक्षेपामुळे कर्ज खर्च कमी होतो की महागाईमुळे फेडरल रिझर्व्हला उच्च व्याजदर कायम ठेवावे लागतील, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.