बाजाराला मोठा धक्का: एका बातमीने गडगडले सोन्याचे भाव!
30 जानेवारी 2026 रोजी सोन्याच्या बाजारपेठेत एक अभूतपूर्व घटना घडली. या एकाच दिवशी सोन्याच्या दरात 10-12% ची तीव्र घसरण झाली, जी 1980 च्या दशकानंतरची सर्वात मोठी एका दिवसातील घसरण होती. या ऐतिहासिक विक्रीमुळे सोने आणि चांदीच्या बाजारपेठेतून अंदाजे $7 ट्रिलियन इतके मोठे मूल्य कमी झाले. या पडझडीचे मुख्य कारण अमेरिकेचे तत्कालीन अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केविन वॉर्श (Kevin Warsh) यांना फेडरल रिझर्व्हचे पुढील चेअरमन म्हणून नामांकित करणे हे मानले जात आहे. वॉर्श यांच्या संभाव्य आक्रमक चलनविषयक धोरणांमुळे (hawkish stance) गुंतवणूकदारांमध्ये भीती पसरली आणि लीव्हरेज पोझिशन्स (leveraged positions) असलेल्यांनी झपाट्याने विक्री करण्यास सुरुवात केली. या धक्क्यामुळे सोन्याचा भाव $5,600 च्या उच्चांकावरून $4,895 पर्यंत खाली आला.
सोन्याची लवचिकता: घाबरले होते बाजार, पण सोन्याने दाखवली ताकद!
या तीव्र घसरणीनंतरही, सोन्याने आपल्या किमतींमध्ये चांगली लवचिकता (resilience) दाखवली आहे. 5 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत, सोने सुमारे $5,035 प्रति औंसवर व्यवहार करत होते. यावरून दिसून येते की बाजारातील ही घसरण प्रामुख्याने तांत्रिक (technical) आणि भावनांवर आधारित (sentiment-driven) होती, सोन्याच्या मूलभूत मागणीत (fundamental demand) कोणतीही घट झालेली नाही. UBS सारख्या आघाडीच्या ब्रोकरेज कंपन्या, ज्यांनी या घसरणीपूर्वी 2026 च्या मध्यापर्यंत $6,200 प्रति औंसचे लक्ष्य ठेवले होते, त्यांनी आपले हे लक्ष्य कायम ठेवले आहे. भू-राजकीय अनिश्चितता, डी-डॉलरायझेशन (de-dollarization) चा ट्रेंड आणि मध्यवर्ती बँकांकडून व्याजदर कपातीची (interest rate cuts) अपेक्षा यांसारखे घटक सोन्याच्या किमतींना आधार देत राहतील, असा विश्वास विश्लेषकांना वाटतो. विशेषतः, अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हकडून (Federal Reserve) नरमाईचे धोरण (monetary easing) अपेक्षित असल्याने सोन्याला ऐतिहासिकदृष्ट्या फायदा होत आला आहे.
चांदीची अस्थिरता: सोन्याच्या तुलनेत मोठा फटका
सोन्याच्या तुलनेत चांदीला या घसरणीत मोठा फटका बसला. 30 जानेवारी 2026 च्या एकाच सत्रात चांदीच्या दरात 30-35% पर्यंत मोठी घसरण झाली, जी $121 च्या उच्चांकावरून $85 प्रति औंसपर्यंत खाली आली. UBS च्या अहवालानुसार, MCX वर चांदी 21% पेक्षा जास्त घसरली. चांदीचा भाव आंतरराष्ट्रीय स्तरावर $77 पर्यंत खाली गेला होता. जानेवारी 2026 च्या सुरुवातीला चांदीत सुमारे 278% ची मोठी वाढ झाली होती, ज्यामुळे ती तांत्रिकदृष्ट्या ओव्हरबॉट (overbought) झाली होती आणि लीव्हरेज पोझिशन्सच्या विक्रीचा मोठा फटका बसण्याची शक्यता होती. UBS ने चांदीच्या बाबतीत सावधगिरीचा सल्ला दिला असून, गुंतवणूकदारांना दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी (long-term exposure) किंमत आणखी खाली येण्याची वाट पाहण्यास सांगितले आहे. यावरून चांदीची किंमत सोन्यापेक्षा जास्त अस्थिर (volatile) असल्याचे दिसून येते.
विश्लेषकांचे एकमत: सोन्याचा बुल मार्केट कायम राहणार
अलीकडील ऐतिहासिक अस्थिरतेनंतरही, प्रमुख वित्तीय संस्थांमध्ये यावर एकमत आहे की सोन्याचा बुल मार्केट (bull market) अजूनही सुरू आहे. UBS ने 2026 च्या मध्यापर्यंत $6,200 प्रति औंसचे लक्ष्य कायम ठेवले आहे, जे सध्याच्या $5,000 च्या आसपास असलेल्या किमतींच्या तुलनेत मोठी वाढ दर्शवते. जेपी मॉर्गन (JP Morgan) 2026 च्या अखेरीस $6,300 प्रति औंसचा अंदाज व्यक्त करत आहे, तर ड्युश बँक (Deutsche Bank) $6,000 चे लक्ष्य ठेवत आहे. यामागे भू-राजकीय धोके, मध्यवर्ती बँकांचे वाढते सोने संचय (central banks increasing holdings) आणि सुरक्षित मालमत्तेकडे (safe-haven assets) गुंतवणूकदारांचा असलेला कल ही प्रमुख कारणे आहेत. केविन वॉर्श यांच्या धोरणात्मक बदलांमुळे काही अनिश्चितता असली तरी, UBS चे विश्लेषक मानतात की मोठ्या प्रमाणात चलनविषयक धोरणात बदल होण्याची शक्यता कमी आहे. सोन्याच्या बुल मार्केटचा हा टप्पा, ज्यात नवीन उच्चांक गाठले जात आहेत आणि 5-8% च्या किरकोळ घसरणी होत आहेत, तो पुढेही सुरू राहण्याची अपेक्षा आहे. UBS ने नमूद केलेली $4,500–$4,800 ची कन्सॉलिडेशन रेंज (consolidation range) गुंतवणूकदारांसाठी अंतिम खरेदीची संधी ठरू शकते, ज्यानंतर सोन्याचा भाव $6,200 च्या लक्ष्याकडे वाटचाल करेल.