गेल्या दशकभरात सोने गुंतवणूकदारांसाठी सोन्याचा अंडी देणारी कोंबडी ठरले आहे. १० वर्षांत सोन्याने **३६५%** इतका दमदार परतावा दिला असला तरी, २०२६ मधील विक्रमी उच्चांकापासून आता किमती **२२%** नी घसरल्या आहेत.
गेल्या दहा वर्षांत भारतीय पोर्टफोलिओमध्ये सोन्याची कामगिरी अत्यंत प्रभावी राहिली आहे. सोन्याने वार्षिक सरासरी १६.५८% दराने परतावा दिला आहे. 'मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज'च्या (MCX) आकडेवारीनुसार, २०१६ मध्ये सोन्याचा भाव १० ग्रॅमसाठी ₹२९,९८९ होता, तो नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत ₹१,३९,००० च्या पुढे गेला आहे. या कालावधीत महागाईचा दर (Cost Inflation Index) सरासरी ३.८२% राहिला, म्हणजेच सोन्याने महागाईला सहज मागे टाकले आहे.
२०२६ मधील घसरण आणि बाजारातील दबाव
दीर्घकालीन ट्रेंड सकारात्मक असला तरी, यंदाचे वर्ष सोन्यासाठी आव्हानात्मक ठरले आहे. जानेवारी २०२६ मध्ये सोन्याने १० ग्रॅमसाठी ₹१,७६,३०६ हा विक्रमी उच्चांक गाठला होता. मात्र, त्यानंतर आता किमतीत जवळपास २२% ची घसरण झाली आहे. सध्या जागतिक घडामोडींचा सोन्याच्या किमतीवर थेट परिणाम होत आहे.
अमेरिकन बॉण्ड यील्डमध्ये (US Bond Yields) होत असलेली वाढ सोन्याच्या किमतीवर दबाव निर्माण करत आहे, कारण सोने हे व्याजाचे उत्पन्न देत नाही. तसेच, 'फेडरल रिझर्व्ह'च्या व्याजदर धोरणांमधील बदलांमुळे गुंतवणूकदार नफावसुली (Profit Booking) करत आहेत. रुपयाचे अवमूल्यन सोन्याच्या किमतीला आधार देत असले तरी, जागतिक दबावामुळे ही घसरण रोखणे कठीण झाले आहे.
गुंतवणुकीची नवी रणनीती
सोन्याच्या किमतीत होणारी ही चढ-उतार हे दर्शवते की उच्चांकावर खरेदी करणे किती जोखमीचे असू शकते. दागिन्यांच्या स्वरूपात सोने घेताना मेकिंग चार्जेस आणि साठवणुकीचा खर्च सोन्याच्या प्रत्यक्ष परताव्यावर परिणाम करतो. म्हणूनच, सध्या तज्ज्ञ 'गोल्ड ईटीएफ' (Gold ETFs) आणि 'सॉव्हरिन गोल्ड बाँड्स' (Sovereign Gold Bonds) यांसारख्या पर्यायांचा सल्ला देत आहेत, जिथे घरातील सुरक्षिततेचे प्रश्न नसतात आणि किमतींचा मागोवा घेणे सोपे जाते.