ग्लोबल स्टील उत्पादन वाढले, पण मागणीतील मंदीचा धोका कायम

जागतिक स्टील उत्पादनात किरकोळ वाढ

जागतिक स्तरावर कच्च्या स्टीलचे उत्पादन जून 2026 मध्ये मागील वर्षाच्या तुलनेत 1.7% नी वाढले आहे. या वाढीमुळे उद्योग एका मोठ्या घसरणीनंतर तळाला पोहोचला आहे असे वाटत असले तरी, ही वाढ फारशी टिकणारी नसल्याचे आकडेवारी दर्शवते. यामागे मागील वर्षीची कमी बेस इफेक्ट (Low Base Effect) हे एक मोठे कारण आहे, अचानक औद्योगिक मागणी वाढल्यामुळे हे घडलेले नाही.

चीन आणि भारतातील मागणीचा कल

जागतिक स्टील उद्योगासाठी चीन हा अत्यंत महत्त्वाचा देश आहे. चीन एकूण उत्पादनाच्या आणि वापराच्या जवळपास निम्मा हिस्सा व्यापतो. मात्र, चीन सध्या आर्थिक मंदीतून जात आहे, विशेषतः रिअल इस्टेट क्षेत्रात. या क्षेत्रामुळे स्टीलची मोठी मागणी वाढते. त्यामुळे, जूनमध्ये चीनमधील स्टील उत्पादन मे महिन्याच्या तुलनेत 0.8% नी घसरले.

भारताची वाढसुद्धा मंदावली आहे. जूनमध्ये भारतातील स्टील उत्पादनात 4.5% ची वाढ झाली, जी वर्षाच्या पहिल्या सहा महिन्यांतील 7.1% च्या वाढीपेक्षा खूपच कमी आहे. आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) नुसार, भारताच्या GDP वाढीचा दर 2026 मध्ये 6.4% पर्यंत घसरण्याची शक्यता आहे, जो 2025 मधील 7.7% पेक्षा कमी आहे.

लोह खनिजाच्या किमती आणि नफ्यावर परिणाम

उत्पादनाच्या आकड्यांव्यतिरिक्त, बाजारातील सहभाग्यांचे लक्ष कमोडिटीच्या किमतींवरही आहे. स्टील बनवण्यासाठी लागणाऱ्या लोह खनिजाची किंमत मे महिन्यात $110 प्रति टन होती, जी आता घसरून $98 प्रति टन झाली आहे. किमतीतील ही घसरण उत्पादकांकडून कमी मागणी असल्याचे संकेत देते.

गुंतवणूकदारांसाठी, मंदावणारी GDP वाढ आणि लोह खनिजाच्या घसरलेल्या किमती स्टील कंपन्यांसाठी एक गुंतागुंतीचे वातावरण तयार करत आहेत. कच्च्या मालाच्या कमी किमतींमुळे नफ्यात वाढ होऊ शकते, परंतु मागणी कमी असल्याने स्टीलच्या किमतीसुद्धा कमी झाल्यास कंपन्यांच्या नफ्यावर मोठा परिणाम होऊ शकतो.

गुंतवणूकदारांनी काय लक्ष ठेवावे?

पुढील काळात, लोह खनिजाच्या किमतीचा कल आणि चीनच्या रिअल इस्टेट बाजारात सुधारणा होण्याची चिन्हे यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल. देशातील आणि जगातील प्रमुख स्टील उत्पादकांच्या ऑर्डर बुक आणि क्षमता वापर (Capacity Utilization) याबद्दलची माहिती गुंतवणूकदारांना या क्षेत्राची खरी स्थिती समजून घेण्यास मदत करेल. जूनमधील उत्पादनाची वाढ ही खऱ्या अर्थाने सुधारणेची सुरुवात आहे की केवळ तात्पुरती स्थिरता, हे यातून स्पष्ट होईल.