आंतरराष्ट्रीय बाजारात तांदळाचे दर २०२७ पर्यंत चढेच राहण्याची शक्यता आहे. 'सुपर' एल निनो (El Niño) मुळे पिकांचे मोठे नुकसान झाले असून, गेल्या दशकात पहिल्यांदाच जागतिक उत्पादनात घट झाली आहे. याचा थेट परिणाम महागाईवर आणि सरकारी निर्बंधांवर होण्याची चिन्हे आहेत.
उत्पादनातील घट आणि किमतींचा अंदाज
जागतिक धान्य बाजार सध्या एका कठीण वळणावर आहे. गेल्या १० वर्षांत पहिल्यांदाच तांदळाचे जागतिक उत्पादन १.४ टक्क्यांपासून २.४ टक्क्यांपर्यंत घटण्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. याचा परिणाम म्हणून, वर्ल्ड बँकेच्या अंदाजानुसार, २०२६ मध्ये ९.८ टक्क्यांच्या वाढीनंतर, २०२७ मध्ये तांदळाच्या किमतीत आणखी ११.६ टक्क्यांनी भर पडू शकते. BMI (Fitch Solutions) च्या मते, 'रफ राईस' फ्युचर्सचा सरासरी भाव $१६.५० प्रति हंड्रेडवेटच्या आसपास राहण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे बाजारातील अस्थिरता कायम राहील.
औद्योगिक मागणी आणि धोरणात्मक जोखीम
केवळ हवामानाचा फटकाच नाही, तर इतर क्षेत्रांतूनही तांदळाची मागणी वाढली आहे. इथेनॉल आणि पशुखाद्याच्या उत्पादनासाठी 'ब्रोकन राईस'चा वापर वाढत असल्याने खाद्यान्न पुरवठ्यावर ताण आला आहे. भारत, थायलंड आणि व्हिएतनाम यांसारख्या प्रमुख उत्पादक देशांमध्ये पावसाच्या लहरीपणामुळे शेतीवर परिणाम झाला आहे.
विशेषतः भारताच्या संदर्भात, वाढती महागाई रोखण्यासाठी सरकार निर्यातीवर बंदी किंवा निर्बंध लादण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. अशा निर्णयांचा फटका कृषी-निर्यात क्षेत्रातील कंपन्यांच्या नफ्यावर पडू शकतो. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी आता हवामानातील बदल, सरकारी निर्यात धोरणे आणि औद्योगिक मागणी या तीन प्रमुख गोष्टींवर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.