पश्चिम आशियातून कच्च्या तेलाची निर्यात वाढून **18.5 दशलक्ष बॅरल** प्रति दिवस झाली आहे. मात्र, जागतिक साठा कमी असल्याने आणि विविध देश तेल साठा भरण्यावर भर देत असल्याने, तेलाच्या किंमती **$100** च्या आसपास स्थिरावल्या आहेत.
सध्या जागतिक ऑईल मार्केटमध्ये एक विचित्र स्थिती निर्माण झाली आहे. पश्चिम आशियातून होणारा तेलाचा पुरवठा वाढून 18.5 दशलक्ष बॅरल प्रति दिवस झाला असला, तरी क्रूड ऑईलच्या किंमती मात्र कमी व्हायला तयार नाहीत. ऑक्टोबर २०२६ च्या सुरुवातीला ब्रेंट क्रूड $100 ते $102 प्रति बॅरलच्या दरम्यान ट्रेड करत आहे. भारतासारख्या मोठ्या आयातदार देशांसाठी हे चिंतेचे कारण आहे, कारण यामुळे महागाईवर नियंत्रण मिळवणे कठीण जात आहे.
लॉजिस्टिकमध्ये मोठा बदल
वर्षानुवर्षे कच्च्या तेलाच्या वाहतुकीसाठी 'स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ' (Strait of Hormuz) वर अवलंबून राहावे लागत होते, मात्र आता हे चित्र बदलले आहे. सौदी अरेबिया आणि UAE ने आता पर्यायी पाईपलाईनचा वापर सुरू केला आहे. सौदी आपली ईस्ट-वेस्ट पाईपलाईन नेटवर्क वापरून थेट रेड सी पर्यंत तेल पोहोचवत आहे, तर UAE ने फुजैराह (Fujairah) पाईपलाईनवर भर दिला आहे. यामुळे पुरवठ्यातील अडथळे दूर झाले असले, तरी बाजारात किंमती कमी होण्याचे नाव घेत नाहीत.
कमी साठा आणि स्ट्रॅटेजिक रिझर्व्ह
जागतिक स्तरावर तेलाचा साठा गेल्या ५ वर्षांतील निचांकी पातळीवर आहे. G7 देशांनी १०० दशलक्ष बॅरल आपत्कालीन साठा बाजारात आणूनही किंमतीवर फारसा परिणाम झालेला नाही. विविध देश आता आपले स्ट्रॅटेजिक पेट्रोलियम रिझर्व्ह (SPR) भरण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहेत, ज्यामुळे तेलाची मागणी कायम आहे. तसेच सौदी अरामको (Saudi Aramco) आपल्या मार्केट शेअरला वाचवण्यासाठी किंमतींमध्ये कपात करत असली, तरी जागतिक स्तरावर तेलाचे दर चढेच आहेत.
भू-राजकीय तणावाचे सावट
अमेरिका आणि इराणमधील तणाव आणि लाल समुद्रातील अस्थिरता यामुळे तेलाच्या प्रत्येक बॅरलवर एक 'रिस्क प्रीमियम' जोडला गेला आहे. तज्ज्ञांच्या मते, जागतिक पुरवठा साखळी सध्या खूप नाजूक आहे. कोणतीही छोटी घटना किंवा पाईपलाईन बिघाड अचानक किंमतीत मोठी उसळी देऊ शकतो. त्यामुळे युद्धपूर्व काळातील $70 च्या किंमती परत येण्याची शक्यता सध्या तरी धुसर दिसत आहे.