२ नोव्हेंबर २०२६ रोजी जागतिक स्तरावर कच्च्या तेलाच्या किमतींत **१.४%** ने घट झाली असून, Brent crude **$१११** प्रति बॅरलच्या आसपास व्यवहार करत आहे. सप्लाय चेनमध्ये सुधारणा होऊनही, **$२७** चा जिओपॉलिटिकल रिस्क प्रीमियम आणि वाढलेले फ्रेट चार्जेस किमतींना आधार देत आहेत.
सोमवारी कच्च्या तेलाच्या किमतीत काहीशी नरमाई पाहायला मिळाली. इराण आणि कतार यांच्यातील राजनैतिक चर्चा आणि प्रादेशिक तणाव कमी करण्याच्या प्रयत्नांमुळे बाजाराने सावध प्रतिक्रिया दिली. Brent crude १.४% ने घसरून $१११.८४ तर WTI क्रूड १.५% ने घसरून $१०२.५६ प्रति बॅरलवर आले आहे. मात्र, ही घसरण तात्पुरती ठरू शकते कारण बाजाराचे गणित आता पूर्णपणे बदलले आहे.
बाजारातील बदलांचे कारण
साधारणपणे शिपिंग मार्ग सुरळीत झाले की तेलाच्या किमती कमी होतात, पण सध्या तसे होताना दिसत नाही. Goldman Sachs च्या मते, तेलाच्या किमतीत $२७ प्रति बॅरलचा 'जिओपॉलिटिकल रिस्क प्रीमियम' समाविष्ट आहे. अमेरिकेच्या आगामी मिडटर्म निवडणुका आणि पुरवठा साखळीतील अनिश्चिततेमुळे किमतींना एक मजबूत आधार (Floor) मिळाला आहे.
फ्रेट आणि लॉजिस्टिकचा बोजा
तेलाच्या वाहतुकीचा खर्च आता प्रचंड वाढला आहे. पूर्वी हा खर्च एकूण किमतीच्या ५% पेक्षा कमी होता, जो आता ३०% च्या वर पोहोचला आहे. त्यामुळे पुरवठा पूर्ववत झाला तरीही, तेलाचा अंतिम खर्च हा पूर्वीच्या तुलनेत खूपच महाग राहण्याची शक्यता आहे.
इन्व्हेंटरी आणि धोके
गेल्या काही काळात जगभरातील साठ्यातून (Inventory) तब्बल १ अब्ज बॅरल तेल वापरले गेले आहे. साठ्यातील या कमतरतेमुळे जागतिक बाजार आता पुरवठ्यातील छोट्या अडथळ्यांनाही खूप संवेदनशील झाला आहे. फ्युचर्स मार्केटमध्ये सध्या 'बॅकवर्डेशन' (Backwardation) स्थिती असल्याने गुंतवणूकदारांनी सावध राहणे आवश्यक आहे.