जागतिक बाजारात आज कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किमतीत घट झाली आहे. प्रमुख ऊर्जा एजन्सींनी २०२६ साठी मागणीचा अंदाज कमी केला आहे, तर अमेरिकेत तेल साठ्यात (Inventories) अनपेक्षितपणे मोठी वाढ झाल्याने किमतींवर दबाव वाढला आहे.
तेलाच्या किंमतीतील घसरण
गुरुवारी ब्रेंट क्रूड फ्युचर्स (Brent Crude Futures) सुमारे 1.5% घसरून $87.69 प्रति बॅरलवर पोहोचले. वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट (WTI) मध्येही सुमारे 1.6% ची घसरण होऊन ते $81.97 प्रति बॅरलवर आले.
अमेरिकेतील साठ्यात मोठी वाढ
अमेरिकेच्या एनर्जी इन्फॉर्मेशन ॲडमिनिस्ट्रेशन (EIA) च्या अहवालानुसार, ७ ऑगस्ट रोजी संपलेल्या आठवड्यात अमेरिकेतील कच्च्या तेलाचा साठा तब्बल 1.74 कोटी बॅरलने वाढला. विश्लेषकांनी केवळ 14 लाख बॅरल वाढीचा अंदाज लावला होता, त्यामुळे हा आकडा धक्कादायक आहे. इतका मोठा साठा वाढणे हे मागणीपेक्षा पुरवठा जास्त असल्याचे दर्शवते, ज्यामुळे किमती कमी होतात.
मागणीचा अंदाज कमी
ऑईल अँड पेट्रोलियम एक्सपोर्टिंग कंट्रीज (OPEC) आणि इंटरनॅशनल एनर्जी एजन्सी (IEA) या दोन्ही संस्थांनी २०२६ साठी तेलाच्या मागणीचा अंदाज कमी केला आहे. OPEC आता दररोज 5.80 लाख बॅरल वाढीचा अंदाज वर्तवत आहे, तर IEA ने मागणीत 1.6 दशलक्ष बॅरल प्रतिदिन घट अपेक्षित आहे. वाढत्या इंधन किमती आणि अमेरिका-इराण संघर्षामुळे पुरवठ्यावर आलेले निर्बंध हे यामागील प्रमुख कारणं मानली जात आहेत.
मध्य पूर्वेतील तणाव आणि पुरवठ्याचे धोके
अनेक कारणांमुळे तेलाच्या किमती कमी होत असल्या तरी, मध्य पूर्वेतील भू-राजकीय तणावामुळे (Geopolitical Tensions) किंमतीत मोठी घसरण झालेली नाही. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील चर्चा निष्फळ ठरल्याने पुरवठा खंडित होण्याचा धोका कायम आहे. तसेच, होर्मुझ आणि बाब अल-मंदेब जलधोमध्यातील (Strait of Hormuz and Bab el-Mandeb Strait) अस्थिर परिस्थितीमुळे तेलाची वाहतूक अधिक धोकादायक आणि महाग झाली आहे.
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या देशासाठी कच्च्या तेलाच्या कमी किमती फायदेशीर ठरतात. यामुळे देशाचा व्यापार समतोल (Trade Balance) सुधारतो आणि महागाई नियंत्रणात राहण्यास मदत होते. मात्र, सध्या मागणीतील चिंतेसोबतच पुरवठ्यातील धोकेही असल्याने तेलाच्या किमतीत अस्थिरता (Volatility) कायम राहण्याची शक्यता आहे. गुंतवणूकदारांनी अमेरिकेच्या साठ्यांची आकडेवारी, मध्य पूर्वेतील सुरक्षा स्थिती आणि कूटनीतिक वाटाघाटींवर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.
