सोनं-चांदीची झळाळी कायम? भू-राजकीय तणावामुळे भाव तेजीत, पण फेडच्या धोरणांमुळे गुंतवणूकदारांची धाकधूक वाढली!

भू-राजकीय तणावामुळे सोन्या-चांदीला मोठी मागणी

सध्या मध्य पूर्वेतील तणाव आणि व्याजदर कपातीच्या अपेक्षा यामुळे सोन्या-चांदीच्या भावात चांगलीच तेजी आहे. MCX वरील सोन्याचे फ्युचर्स प्रति 10 ग्रॅम ₹144,434 च्या जवळपास व्यवहार करत असून, ते ₹155,000 पर्यंत जाण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. तर, MCX वरील चांदीचे फ्युचर्स प्रति किलो ₹236,137 वर असून, ₹260,000 पर्यंत पोहोचण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. या तेजीचे मुख्य कारण म्हणजे इस्रायल आणि इराणसारख्या देशांमधील वाढता तणाव, ज्यामुळे गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळतात. अमेरिकेकडील तेलाच्या कमी झालेल्या किमतींमुळे महागाईचा धोका कमी झाला आहे, ज्यामुळे फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदर वाढीची शक्यता कमी झाली आहे. तसेच, डॉलर कमकुवत झाल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोने-चांदी स्वस्त झाले असून, मागणीत वाढ झाली आहे.

फेडरल रिझर्व्हचे धोरण महत्त्वाचे!

सोन्या-चांदीचे भाव आंतरराष्ट्रीय घडामोडींमुळे अल्पावधीत वाढू शकतात, पण दीर्घकाळासाठी अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हचे (Fed) धोरण अधिक महत्त्वाचे ठरते. फेडने व्याजदर कपातीबाबत सावध भूमिका घेतल्याने, दर अपेक्षेपेक्षा जास्त काळ उच्च राहू शकतात. यामुळे सोन्यासारख्या मालमत्तेत गुंतवणूक करणे महाग ठरू शकते, कारण यातून व्याज मिळत नाही.

तज्ञांची वेगवेगळी मते आणि भविष्यातील अंदाज

J.P. Morgan सारख्या ब्रोकरेज फर्म सोन्याबाबत खूप आशावादी आहेत. त्यांच्या मते, मध्यवर्ती बँका आणि गुंतवणूकदारांकडून सोन्याची वाढती मागणी पाहता, 2026 च्या उत्तरार्धापर्यंत सोन्याचा भाव प्रति औंस $5,000 पर्यंत पोहोचू शकतो. मात्र, इतर तज्ञांनी महागाई आणि मजबूत डॉलरचा इशारा दिला आहे. यामुळे चांदीच्या भावावर जास्त परिणाम होऊ शकतो, कारण चांदीचा उपयोग औद्योगिक क्षेत्रातही मोठ्या प्रमाणावर होतो. प्लॅटिनम आणि पॅलॅडियम यांसारख्या धातूंची किंमत आर्थिक मंदी आणि ऑटोमोबाइल क्षेत्रातील मागणीवर अधिक अवलंबून असते.

भारतातील नवीन नियम आणि संभाव्य धोके

भारतात, SEBI ने लाइफ सायकल फंड्समध्ये सोन्या-चांदीसाठी 10% पर्यंत गुंतवणूक करण्याची परवानगी दिली आहे. तसेच, एप्रिल 2026 पासून गोल्ड ईटीएफचे (Gold ETF) भाव भारतीय स्पॉट दरांवर आधारित असतील, ज्यामुळे अधिक स्पष्टता येईल.

गुंतवणूकदारांनी केवळ सुरक्षित गुंतवणुकीवर (safe-haven demand) अवलंबून राहणे धोक्याचे ठरू शकते. फेडरल रिझर्व्हची व्याजदर कपातीबाबतची अनिश्चितता आणि डॉलरची मजबुती यामुळे सोन्या-चांदीच्या भावावर दबाव येऊ शकतो. बाजारात मोठी घसरण झाल्यास, मोठे गुंतवणूकदार आपले कर्ज फेडण्यासाठी किंवा पोर्टफोलिओ समायोजित करण्यासाठी सोने विकू शकतात, ज्यामुळे किमती अचानक कोसळू शकतात. अलीकडील काळात, भू-राजकीय घटनांनंतर सोन्याच्या किमती वाढल्या असल्या तरी, फेडरल रिझर्व्हच्या धोरणांचा परिणाम म्हणून त्या नंतर खाली आल्या आहेत. त्यामुळे, कोणत्याही मोठ्या घोषणेपूर्वी अति-आशावादी राहणे नुकसानीचे ठरू शकते.

पुढील वाटचाल

सोन्या-चांदीच्या भविष्यातील किमती आंतरराष्ट्रीय घडामोडी, फेडरल रिझर्व्हचे धोरण आणि महागाईचे अंदाज यावर अवलंबून असतील. 2026 पर्यंत सोन्याचा भाव $5,000 पर्यंत जाण्याची शक्यता असली तरी, सध्याच्या आर्थिक परिस्थितीमुळे नजीकच्या काळात भावात चढ-उतार दिसून येतील. गुंतवणूकदारांनी फेडरल रिझर्व्हच्या निर्णयांबाबत बारकाईने लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.