भारत आणि इक्वेडोरमध्ये ऊर्जा, खनिजे आणि औषध उद्योगातील व्यापारासाठी चर्चा सुरू आहेत. भारताची ही रणनीती पश्चिम आशियावर अवलंबून न राहता आपल्या ऊर्जा स्त्रोतांमध्ये विविधता आणण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.
भारत आणि इक्वेडोर आता आपल्या द्विपक्षीय व्यापाराला अधिक बळकटी देण्यासाठी महत्त्वपूर्ण चर्चा करत आहेत. भारताचे मुख्य लक्ष्य म्हणजे ऊर्जा सुरक्षा आणि क्रिटिकल मिनरल्स (Critical Minerals) मिळवणे. पश्चिम आशियाई देशांवरील आपली ऊर्जा अवलंबित्व कमी करण्यासाठी भारत आता इक्वेडोरसारख्या नवीन पर्यायांकडे वळत आहे.
ऊर्जेची नवी दिशा आणि IOC ची भूमिका
इक्वेडोरकडे क्रूड ऑइलचे मोठे साठे उपलब्ध आहेत. या पार्श्वभूमीवर, Indian Oil Corp (IOC) ने २०२६ मध्ये इक्वेडोरकडून क्रूडची पहिली व्यापारी खेप यशस्वीरीत्या खरेदी केली आहे. आता ही देवाणघेवाण केवळ एका व्यवहारापुरती मर्यादित न ठेवता, दीर्घकालीन भागीदारी आणि संयुक्त तेल उत्खननावर (Joint Exploration) दोन्ही देशांचा भर आहे.
खनिजे आणि ग्रीन एनर्जी (Green Energy)
भारत आपल्या 'ग्रीन मॅन्युफॅक्चरिंग' क्षेत्रासाठी कॉपर, कोबाल्ट आणि लिथियम यांसारख्या खनिजांचा साठा तयार करत आहे. इक्वेडोरने भारतीय कंपन्यांना त्यांच्या खाणकाम (Mining) क्षेत्रात गुंतवणुकीसाठी आमंत्रित केले आहे. नोव्हेंबरमध्ये होणाऱ्या राजकीय चर्चेतून दोन्ही देशांच्या खाण मंत्रालयांमध्ये सामंजस्य करार होण्याची शक्यता आहे. मात्र, गुंतवणूकदारांनी इक्वेडोरमधील नियामक चौकट आणि पर्यावरणीय धोरणांकडे बारकाईने लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.
फार्मा क्षेत्रातील अडथळे दूर करण्याच्या हालचाली
आरोग्य क्षेत्रातही मोठे बदल अपेक्षित आहेत. भारतीय औषध कंपन्यांना इक्वेडोरच्या बाजारपेठेत एन्ट्री मिळवताना सध्या क्लिष्ट नोंदणी प्रक्रियेचा सामना करावा लागतो. यावर तोडगा म्हणून 'Indian Pharmacopoeia' ला अधिकृत मान्यता मिळण्याबाबत चर्चा सुरू आहे. यामुळे HLL Lifecare सारख्या भारतीय कंपन्यांना सर्जिकल उपकरणे आणि आवश्यक औषधांच्या निर्यातीत मोठी गती मिळेल.
दरम्यान, भारत आणि इक्वेडोरमधील भौगोलिक अंतर आणि इक्वेडोरची स्थानिक राजकीय अस्थिरता हे घटक लॉजिस्टिक आणि प्रकल्पांच्या खर्चावर परिणाम करू शकतात. भविष्यात होणारा 'प्रिफरेंशियल ट्रेड एग्रीमेंट' हा या भागीदारीचा खरा टर्निंग पॉईंट ठरेल.