धनेरसला सोन्याची खरेदी करताना लोक परंपरेला महत्त्व देतात, पण गुंतवणुकीच्या दृष्टीने दागिने महाग पडतात. मेकिंग चार्जेस आणि टॅक्समुळे होणारे नुकसान टाळण्यासाठी Gold ETF हा उत्तम पर्याय आहे, मात्र ऑक्टोबर २०२६ पासून काही Gold Fund-of-Funds मधील नवीन गुंतवणुकीवर निर्बंध आले आहेत.
धनेरसच्या मुहूर्तावर अनेक घरांमध्ये सोन्याची खरेदी केली जाते. मात्र, आर्थिक सल्लागारांच्या मते, सोन्याची खरेदी करताना ती 'दागिने' म्हणून करताय की 'गुंतवणूक' म्हणून, हे स्पष्ट असणे गरजेचे आहे. संपत्ती निर्माण करण्यासाठी केवळ दागिने खरेदी करणे पुरेसे नसते.
दागिन्यांमधील गुंतवणुकीतील अडथळे
दागिने खरेदी करताना आपण केवळ सोन्याचे भाव देत नाही, तर ३% ते २५% पर्यंत मेकिंग आणि वेस्टेज चार्जेस भरतो. यावर पुन्हा ३% GST द्यावा लागतो. याचा अर्थ, खरेदीच्या वेळीच तुमची मोठी रक्कम कापली जाते. जेव्हा तुम्ही हे दागिने विकायला जाता, तेव्हा ज्वेलर्स हे मेकिंग चार्जेस कापूनच किंमत देतात, ज्यामुळे गुंतवणुकीवर मिळणारा परतावा कमी होतो.
Gold ETF: एक स्मार्ट पर्याय
Gold ETFs हे शेअर बाजारात शेअर्सप्रमाणे ट्रेड होतात. यामध्ये मेकिंग चार्जेस किंवा सुरक्षिततेचा खर्च नसतो. तुम्ही थेट मार्केट रेटवर सोने खरेदी करू शकता. केवळ किरकोळ ब्रोकरेज आणि अँज्युअल एक्सपेंस रेशो देऊन तुम्ही सोन्यात गुंतवणूक करू शकता.
Gold Fund-of-Funds (FoFs) बद्दल महत्त्वाची अपडेट
ज्या गुंतवणूकदारांकडे डिमॅट अकाउंट नाही, ते अनेकदा Gold FoFs चा पर्याय निवडतात. परंतु, १६ ऑक्टोबर २०२६ पासून अनेक म्युचुअल फंड हाऊसेसनी या स्कीममधील नवीन गुंतवणुकीवर (SIP आणि लम्पसम) तात्पुरती बंदी घातली आहे. गुंतवणूक करण्यापूर्वी तुमच्या ब्रोकरेज प्लॅटफॉर्मवर या फंडचे स्टेटस नक्की तपासा.
टॅक्स आणि समारोप
Gold ETF वर मिळणारा नफा हा लिस्टेड सिक्युरिटीजच्या नियमांनुसार मोजला जातो, जो फिजिकल सोन्याच्या तुलनेत अधिक कर-कार्यक्षम असू शकतो. म्हणूनच, सणासुदीच्या काळात दागिन्यांचा आनंद हा केवळ वापरापुरता मर्यादित ठेवा आणि गुंतवणुकीसाठी Gold ETF किंवा Sovereign Gold Bonds सारख्या पर्यायांचा विचार करा.