जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत या आठवड्यात घसरण झाली असून, Brent क्रूड **$89** च्या आसपास व्यवहार करत आहे. अमेरिकेने इराणवर लादलेल्या निर्बंधांच्या प्रभावाचे पुनर्आकलन केल्याने ही घट झाली आहे. भारतासाठी तेलाचे दर कमी होणे ही दिलासादायक बातमी असली, तरी भू-राजकीय तणाव अद्याप कायम आहे.
शुक्रवारी जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत घसरण पाहायला मिळाली. यामुळे मागील दोन आठवड्यांपासून सुरू असलेली दरवाढीची मालिका थांबली आहे. Brent क्रूड फ्युचर्स $89 प्रति बॅरल, तर West Texas Intermediate (WTI) फ्युचर्स $83 च्या आसपास घसरले आहेत. या दोन्ही बेंचमार्क्समध्ये साप्ताहिक आधारावर 4% ते 5% ची घट दिसून आली आहे.
किमती का घसरत आहेत?
बाजारातील हा बदल प्रामुख्याने भू-राजकीय घडामोडींकडे पाहण्याच्या दृष्टिकोनामुळे झाला आहे. अमेरिकेने इराणवर नवीन निर्बंध लादले असले, तरी बाजाराने याला तेलाच्या पुरवठ्यावरील थेट संकट न मानता एक आर्थिक उपाय म्हणून पाहिले आहे. यामुळे मागील दोन आठवड्यांपासूनची आक्रमक खरेदी थांबली आहे.
भारतीय अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
भारत आपल्या गरजेपैकी 80% पेक्षा जास्त कच्चे तेल आयात करतो. तेलाचे वाढते भाव भारतीय रुपयावर दबाव आणतात आणि आयात बिल वाढवतात. किमती कमी होणे हे देशांतर्गत महागाई नियंत्रणात ठेवण्यासाठी आणि परकीय चलन साठ्यासाठी सकारात्मक आहे.
याचा परिणाम शेअर बाजारातील कंपन्यांवरही दिसून येतो. Indian Oil Corporation, Bharat Petroleum आणि Hindustan Petroleum सारख्या OMCs कंपन्यांना कच्चा माल स्वस्त मिळाल्याने फायदा होऊ शकतो. मात्र, ONGC आणि Oil India सारख्या अपस्ट्रीम कंपन्यांच्या नफ्यावर याचा विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता असते, कारण त्यांच्या कमाईचा दर हा जागतिक किमतीवर अवलंबून असतो.
भू-राजकीय जोखीम कायम
जरी सध्या दर कमी झाले असले, तरी जागतिक तणाव अद्याप कायम आहे. पूर्व युरोपमधील संघर्ष आणि Hormuz सामुद्रधुनीतून होणारी तेलाची वाहतूक ही एक संवेदनशील बाब आहे. कोणताही अनपेक्षित संघर्ष किंवा पुरवठ्यातील व्यत्यय तेलाच्या किमती पुन्हा वाढवू शकतो. गुंतवणूकदारांनी यावर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.