मध्यपूर्वेतील भूराजकीय तणाव आणि अमेरिकेतील भीषण चक्रीवादळामुळे जागतिक पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली असून, Brent crude चे दर प्रति बॅरल $104 पर्यंत पोहोचले आहेत.
जागतिक बाजारावर दुहेरी संकट
जागतिक ऑईल मार्केट सध्या एका कठीण परिस्थितीतून जात आहे. मध्यपूर्वेतील वाढता तणाव आणि अमेरिकेतील 'गल्फ ऑफ मेक्सिको'मध्ये आलेल्या शक्तीशाली चक्रीवादळामुळे ऊर्जेचा पुरवठा विस्कळीत झाला आहे. Brent crude फ्यूचर्स $104 प्रति बॅरलच्या जवळ पोहोचल्याने किमती उच्चांकी पातळीवर कायम आहेत.
मध्यपूर्वेतील संघर्षाचा विचार करता, 'स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुज'मधील व्यावसायिक जहाजांना असलेल्या धोक्यामुळे मालवाहतुकीचा खर्च (Freight rates) मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. या समुद्री मार्गावरील भीतीमुळे किमतींत मोठी प्रीमियम भर पडली आहे.
अमेरिकेतील उत्पादनावर परिणाम
पुरवठ्यातील अडचणींचे मुख्य कारण म्हणजे 'Hurricane Isaias'. मिळालेल्या माहितीनुसार, अमेरिकेतील एकूण कच्च्या तेलाच्या उत्पादनापैकी तब्बल 70% पेक्षा जास्त उत्पादन वादळामुळे तात्पुरते बंद करण्यात आले आहे. उत्पादनातील या अचानक घट आणि शिपिंगमधील अडथळ्यांमुळे बाजारात मागणीच्या तुलनेत पुरवठा खूपच कमी झाला आहे.
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी काय आहेत संकेत?
भारतासाठी ही परिस्थिती चिंतेची आहे, कारण आपण मोठ्या प्रमाणात कच्च्या तेलाची आयात करतो. जागतिक स्तरावर तेलाचे भाव वाढल्याने त्याचा थेट परिणाम भारतीय रुपयावर होतो आणि देशांतर्गत महागाईचा धोका वाढतो. विशेषतः ऑईल मार्केटिंग कंपन्यांसाठी हे आव्हान मोठे आहे, कारण वाढलेला कच्च्या मालाचा खर्च ग्राहकांपर्यंत पूर्णपणे पोहोचवला नाही, तर त्यांच्या नेट प्रॉफिट मार्जिनवर मोठा ताण येऊ शकतो.
बाजाराची पुढची दिशा
किमती स्थिर ठेवण्यासाठी G7 राष्ट्रे त्यांच्या आपत्कालीन ऑईल साठ्यातून पुरवठा करण्याचे नियोजन करत आहेत, ज्याचा फायदा काही प्रमाणात होऊ शकतो. तसेच, 'स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुज'च्या सुरक्षिततेबाबत अमेरिका आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या चर्चेकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे. अमेरिकेतील हवामान सुधारल्यानंतर उत्पादन पुन्हा सुरू होण्याची अपेक्षा असली, तरी मध्यपूर्वेतील अनिश्चितता पाहता तेलाच्या किमतीत येत्या काळात मोठी अस्थिरता (Volatility) राहण्याची शक्यता आहे.