पश्चिम आशियातील तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीत पुन्हा एकदा आग लागली आहे. Brent crude चा भाव प्रति बॅरल **$105.91** पर्यंत पोहोचला असून, याचा थेट फटका भारतीय रुपया आणि तेल कंपन्यांच्या नफ्यावर पडण्याची शक्यता आहे.
पश्चिम आशियातील भू-राजकीय अस्थिरतेमुळे जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींनी पुन्हा एकदा उसळी घेतली आहे. Brent crude फ्युचर्स $105.91 वर ट्रेड करत आहेत, तर West Texas Intermediate (WTI) क्रूडचा भाव $93.32 प्रति बॅरलवर पोहोचला आहे. कच्च्या तेलाची ही तेजी भारतासाठी चिंतेची बाब आहे, कारण भारत आपल्या गरजेच्या 80% पेक्षा जास्त क्रूड आयात करतो.
लॉजिस्टिक अडचणी आणि वाढते दर
सध्या ऑईल सप्लायमध्ये अडचणी येत आहेत. सप्टेंबरमध्ये 12.8 दशलक्ष बॅरल प्रतिदिन एवढा उच्चांकी निर्यात स्तर असूनही, शिप-टू-शिप ट्रान्सफरसारख्या महागड्या पर्यायांचा वापर केला जात आहे. हे ऑपरेशन्स अधिक क्लिष्ट आणि खर्चिक असल्याने जागतिक स्तरावर किमती चढे राहण्यास मदत करत आहेत.
भारतीय अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
कच्च्या तेलाचे वाढते दर भारताच्या 'करंट अकाउंट डेफिसिट'वर (Current Account Deficit) दबाव वाढवतात. याचा थेट परिणाम भारतीय रुपयावर (Rupee) होतो आणि तो डॉलरच्या तुलनेत कमजोर होऊ शकतो. याशिवाय, Indian Oil Corporation, Bharat Petroleum आणि Hindustan Petroleum सारख्या सरकारी तेल मार्केटिंग कंपन्यांच्या नफ्यावरही यामुळे परिणाम होऊ शकतो. जर कंपन्यांनी हा वाढलेला खर्च ग्राहकांपर्यंत पोहोचवला नाही, तर त्यांच्या मार्जिन्सवर (Margins) मोठे संकट येऊ शकते.
जागतिक घडामोडी
अमेरिकन आणि इराणी अधिकाऱ्यांमधील चर्चेकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. दरम्यान, अमेरिकेत 'रेड-डाय डिझेल'वर कर सवलतीचा प्रस्ताव मांडला गेला आहे, ज्याचा उद्देश देशांतर्गत ऊर्जा दर कमी करणे हा आहे. गुंतवणूकदारांनी आता पश्चिम आशियातील तणाव, रुपयाची चाल आणि तेल कंपन्यांची भूमिका याकडे बारकाईने लक्ष दिले पाहिजे.