मध्य-पूर्वेतील तणावामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती **$१००** च्या पुढे गेल्या आहेत. याचा थेट परिणाम भारताच्या महागाईवर आणि आयात बिलावर होण्याची शक्यता असून, विमान वाहतूक आणि उत्पादन क्षेत्रावर मोठा ताण येऊ शकतो.
मध्य-पूर्वेतील वाढत्या लष्करी संघर्षामुळे जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींनी पुन्हा एकदा $१०० चा टप्पा ओलांडला आहे. सध्या Brent Crude $१०८.६८ वर, तर WTI $१०३.४५ प्रति बॅरलवर व्यापार करत आहे. गेल्या आठवड्यात यात १३% ची मोठी वाढ झाली आहे. हूती बंडखोरांनी येमेनचे 'मोचा' बंदर ताब्यात घेतल्यामुळे आणि 'स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ' मधील तणावामुळे पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची भीती निर्माण झाली आहे.
भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर काय परिणाम?
भारत कच्च्या तेलाच्या आयातीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असल्याने, हे दर वाढणे भारतासाठी मोठे संकट आहे. यामुळे भारताचे आयात बिल वाढणार आहे, ज्याचा थेट फटका रुपयाच्या मूल्याला बसू शकतो आणि 'करंट अकाउंट डेफिसिट' वाढू शकते. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या दरांमुळे महागाई वाढण्याची भीती आहे, ज्यामुळे भारतीय रिझर्व्ह बँकेला (RBI) व्याजदरांच्या बाबतीत कठोर निर्णय घ्यावे लागू शकतात.
सेक्टरवर होणारा परिणाम:
- एव्हिएशन: IndiGo आणि SpiceJet सारख्या कंपन्यांसाठी Aviation Turbine Fuel (ATF) महागल्यामुळे नफ्यावर गदा येऊ शकते.
- मॅन्युफॅक्चरिंग: पेंट आणि केमिकल कंपन्यांना कच्च्या मालाच्या वाढत्या किमतींचा फटका बसणार आहे.
- ऑइल कंपन्या: HPCL, BPCL आणि IOCL सारख्या कंपन्यांच्या नफ्यावर दबाव येऊ शकतो. मात्र, ONGC आणि Oil India सारख्या अपस्ट्रीम कंपन्यांना तेलाच्या वाढलेल्या किमतींचा फायदा होण्याची शक्यता आहे.
OPEC ने २०२६ साठी जागतिक तेलाची मागणी घटवली असली, तरी भू-राजकीय तणावामुळे बाजारात अस्थिरता कायम आहे. आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष मध्य-पूर्वेतील घडामोडी आणि अमेरिका-इराणमधील वादाकडे लागले आहे.