भारतात कमोडिटी गुंतवणुकीचा वाढता ट्रेंड: ETF चा वापर आणि नवी नियमावली

गुंतवणुकीचा बदलता चेहरा: कमोडिटीजची वाढती मागणी

भारतीय गुंतवणूकदार आता पारंपरिक शेअर आणि बाँड गुंतवणुकीपेक्षा वेगळा विचार करत आहेत. यामुळे कमोडिटी-आधारित उत्पादनांमध्ये रस वाढत आहे. हे बदल आर्थिक पोर्टफोलिओला अधिक संतुलित करण्यासाठी आणि अनिश्चिततेपासून बचाव करण्यासाठी केले जात आहेत.

निप्पॉन इंडिया म्युच्युअल फंडाचे कमोडिटीज हेड, विक्रम धवन सांगतात की, इक्विटी आणि डेटमधील पारंपरिक गुंतवणुकीच्या पलीकडे जाऊन आता गुंतवणूकदार जोखीम व्यवस्थापनासाठी (Risk Management) कमोडिटीजकडे वळत आहेत. सध्या गोल्ड (Gold) आणि सिल्व्हर (Silver) एक्सचेंज-ट्रेडेड फंड्स (ETFs) सर्वाधिक लोकप्रिय आहेत.

सोनं: एक सुरक्षित गुंतवणूक?

जागतिक स्तरावर वाढणारे सरकारी कर्ज, जे $११० ट्रिलियन पेक्षा जास्त आहे, आणि एकूण जागतिक कर्ज $३७० ट्रिलियन पर्यंत पोहोचले आहे. अशा परिस्थितीत, सोनं हे चलनवाढीपासून (Inflation) बचाव करण्यासाठी एक महत्त्वाचे साधन मानले जाते. तसेच, सोन्यावर कोणताही क्रेडिट रिस्क (Credit Risk) नसल्याने, जगभरातील सेंट्रल बँकांसाठी हे एक मुख्य धातू ठरले आहे.

SEBI चे नवीन नियम: ETF ट्रेडिंगमध्ये बदल

सिक्युरिटीज अँड एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) १ सप्टेंबर २०२६ पासून ETF साठी नवीन ट्रेडिंग नियम लागू करणार आहे. या नवीन नियमांमुळे नेट अॅसेट व्हॅल्यू (NAV) मोजण्याची पद्धत बदलेल आणि रिअल-टाइम डेटा (Real-time Data) वापरला जाईल. यामुळे ETF ची बाजारातील किंमत त्याच्या प्रत्यक्ष किमतीशी अधिक जुळेल, ज्यामुळे बाजारात अधिक कार्यक्षमता येईल.

भविष्यातील कमोडिटी फंड्स

सध्या गोल्ड आणि सिल्व्हरचे ETF लोकप्रिय असले, तरी भविष्यात कॉपर (Copper) आणि एनर्जी (Energy) सारख्या औद्योगिक कमोडिटीजचाही समावेश म्युच्युअल फंडात होण्याची चर्चा आहे. यामुळे गुंतवणूकदारांना विविध सेक्टर्समध्ये गुंतवणूक करण्याचे अधिक पर्याय उपलब्ध होऊ शकतील.

गुंतवणुकीतील जोखीम

कमोडिटी गुंतवणुकीत काही धोके आहेत. विशेषतः औद्योगिक धातू आणि ऊर्जा क्षेत्रात मोठी अस्थिरता (Volatility) दिसून येते. ETF च्या परफॉर्मन्समध्ये काही प्रमाणात फरक (Tracking Error) असू शकतो. तसेच, काही विशिष्ट कमोडिटी ETF मध्ये लिक्विडिटी (Liquidity) कमी असू शकते, ज्यामुळे खरेदी-विक्रीच्या किमतीत तफावत (Bid-Ask Spread) जाणवू शकते.

ऊर्जा क्षेत्राबद्दल बोलायचे झाल्यास, कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किंमतींबाबत चित्र सध्या अस्पष्ट आहे. वाढते इलेक्ट्रिक वाहने (EVs) आणि पुरवठ्याचे नवे स्रोत यामुळे तेलाचे भविष्य आव्हानात्मक दिसत आहे. भारतात कमोडिटी गुंतवणुकीचे भविष्य हे मल्टी-अॅसेट फंड्सचा अवलंब आणि SEBI च्या नवीन नियमांच्या यशस्वी अंमलबजावणीवर अवलंबून असेल.