FY26 मध्ये भारतीय पॅसिव्ह फंड टर्नओव्हरमध्ये मोठा बदल झाला असून, गोल्ड आणि सिल्व्हर ETF ने एकूण व्हॉल्यूमपैकी जवळजवळ 60% हिस्सा घेतला. जून 2026 पर्यंत पॅसिव्ह फंडांमधील एकूण मालमत्ता ₹14.82 ट्रिलियनपर्यंत पोहोचली, कारण गुंतवणूकदार आता इक्विटी पर्यायांपेक्षा मौल्यवान धातूंना जास्त पसंती देत आहेत.
Detailed Coverage
पॅसिव्ह गुंतवणुकीचे बदलते स्वरूप
भारतातील पॅसिव्ह इन्व्हेस्टमेंट मार्केटमध्ये मोठे बदल घडत आहेत. एक्सचेंज-ट्रेडेड फंड्स (ETFs) मध्ये ट्रेडिंग ऍक्टिव्हिटीमध्ये लक्षणीय वाढ दिसून येत आहे. आर्थिक वर्ष 2026 च्या आकडेवारीनुसार, या फंडांची एकूण डेली ऍव्हरेज टर्नओव्हर ₹4,577 कोटी इतकी प्रचंड वाढली आहे. FY21 मध्ये ही उलाढाल केवळ ₹237 कोटी होती, यावरून गुंतवणूकदार किती वेगाने पॅसिव्ह उत्पादनांकडे वळत आहेत हे स्पष्ट होते.
कमोडिटी ETFs ची वाढती मागणी
या काळात सर्वात मोठा ट्रेंड म्हणजे कमोडिटी ETFs, विशेषतः गोल्ड आणि सिल्व्हर ट्रॅक करणाऱ्या फंडांची लोकप्रियता. FY25 मध्ये ₹224 कोटी असलेली उलाढाल FY26 मध्ये ₹2,907 कोटी पर्यंत झेपली. यामुळे, देशातील एकूण ETF टर्नओव्हरमध्ये कमोडिटी ETFs चा वाटा आता सुमारे 60% झाला आहे. ही वाढ दर्शवते की भारतीय गुंतवणूकदार आता पारंपरिक इक्विटी-आधारित पॅसिव्ह फंडांपेक्षा मौल्यवान धातूंमध्ये (precious metals) गुंतवणूक करण्यास अधिक उत्सुक आहेत, जेणेकरून पोर्टफोलिओला सुरक्षित ठेवता येईल.
डेट (Debt) ETFs चाही वाढता प्रभाव
कमोडिटी फंडांसोबतच, डेट ETFs ने देखील बाजारात आपला मोठा हिस्सा तयार केला आहे. डेट-केंद्रित पॅसिव्ह उत्पादनांमध्ये ट्रेडिंग ऍक्टिव्हिटी सातत्याने वाढत असून, FY21 मधील ₹107 कोटींवरून ती सर्वात नवीन तिमाहीत ₹1,000 कोटींच्या पुढे गेली आहे. हे दर्शवते की गुंतवणूकदार आपल्या पॅसिव्ह होल्डिंग्समध्ये विविधता आणत आहेत आणि गोल्ड-सिल्व्हर फंडांसारख्या स्ट्रॅटेजिक गुंतवणुकीसोबतच डेट इन्स्ट्रूमेंट्समध्ये स्थिरता शोधत आहेत.
एकूण मालमत्ता आणि गुंतवणूक
एकूणच, पॅसिव्ह फंड इंडस्ट्री वेगाने वाढत आहे. जून 2026 पर्यंत व्यवस्थापनाखालील एकूण मालमत्ता (AUM) ₹14.82 ट्रिलियन पर्यंत पोहोचली आहे. आर्थिक आकडेवारीनुसार, गुंतवणूकदारांचा उत्साह कायम असून, FY27 च्या पहिल्या तिमाहीत पॅसिव्ह योजनांमध्ये निव्वळ ₹34,641 कोटींचा ओघ (net inflows) दिसून आला. FY26 मध्ये गोल्ड ETFs ने ₹68,868 कोटींचा निव्वळ ओघ मिळवला, तर सिल्व्हर ETFs ने ₹30,412 कोटींची कमाई केली.
पुढे काय?
गुंतवणूकदारांसाठी एक महत्त्वाचा प्रश्न असा आहे की, मौल्यवान धातूंवरील हा जास्त भर भविष्यात टिकून राहील का? पॅसिव्ह फंड्समध्ये कमी खर्च आणि पारदर्शकता असली तरी, कमोडिटी-आधारित ETFs वर जास्त अवलंबून राहणे पोर्टफोलिओला गोल्ड आणि सिल्व्हरच्या किमतीतील अस्थिरतेमुळे धोक्यात आणू शकते. जर मौल्यवान धातूंच्या किमतीत घट झाली, तर या ETFs चे परफॉर्मन्स कसे राहील, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. कारण या ETFs ची लिक्विडिटी आणि टर्नओव्हर थेट ग्लोबल कमोडिटी सायकल आणि इन्फ्लेशन एक्स्पेक्टेशन्सवरील गुंतवणूकदारांच्या भावनांवर अवलंबून असते.