घरगुती उत्पादनावर भर
Coal India Limited (CIL) आपल्या घरगुती कोळशाचा पुरवठा वाढवून आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहे. नॉन-रेग्युलेटेड सेक्टर (NRS) साठी विशेष मोहीम आखण्यात आली आहे. आगामी लिलावांमध्ये कंपनी 35 दशलक्ष टन पेक्षा जास्त ग्रॉस कॅलरीफिक व्हॅल्यू (GCV) असलेला कोळसा उपलब्ध करणार आहे. हा कोळसा स्पंज आयर्न (Sponge Iron) उद्योगासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे, जिथे पूर्वी मोठ्या प्रमाणावर आयात केली जात असे. यामुळे देशाचा आयात खर्च कमी होण्यास मदत होईल.
स्टील उत्पादकांसाठी लवचिकता
CIL केवळ पुरवठा वाढवत नाही, तर स्टील उत्पादकांसाठी नियमांमध्येही बदल करत आहे. आता स्टील (कोकिंग) सब-सेक्टरमधील ग्राहक कोळसा वॉशिंग प्रक्रियेतून (Washing Process) तयार होणारा उप-उत्पादन (Middlings) बाजारात विकू शकतील. यापूर्वी हा माल मर्यादित स्वरूपात उपलब्ध होता. तसेच, कन्सोर्टियम नियमांमधील शिथिलतेमुळे कंपन्यांना आता 5 वेळा करारांमध्ये बदल करण्याची मुभा मिळाली आहे, जी पूर्वी केवळ 2 वेळा होती. यामुळे त्यांना बदलत्या बाजारपेठेत पुरवठा साखळी (Supply Chain) अधिक चांगल्या प्रकारे व्यवस्थापित करता येईल.
पायाभूत सुविधांसाठी नवीन योजना
नवीन ग्रीनफिल्ड (Greenfield) आणि ब्राउनफिल्ड (Brownfield) प्रकल्पांना कोळसा लिंकेज (Linkages) मिळवणे सोपे झाले आहे. या कंपन्या आता पूर्ण क्षमतेने उत्पादन सुरू होण्यापूर्वी 3 वर्षांपर्यंत कोळशाचा पुरवठा आरक्षित करू शकतील. यामुळे बँका आणि वित्तीय संस्थांना अशा प्रकल्पांमध्ये गुंतवणूक करणे अधिक सुरक्षित वाटेल. CIL या माध्यमातून नवीन उद्योगांकडून मागणी सुनिश्चित करत आहे.
नियामक आणि बाजारातील आव्हाने
या सुधारणांनंतरही, CIL ला काही नियामक आव्हानांना सामोरे जावे लागत आहे. भारतीय स्पर्धा आयोगाने (Competition Commission of India) कंपनीच्या बाजारातील वर्चस्वावर आणि ई-लिलावाच्या (e-auction) नियमांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. गुंतवणूकदारांना सरकारच्या संभाव्य स्टेक विक्री (Stake Sale) योजनेबद्दलही चिंता आहे. कंपनीचा डिव्हिडंड यील्ड (Dividend Yield) सुमारे 5.5% आहे आणि आर्थिक स्थिती मजबूत आहे, तरीही दीर्घकालीन डेकार्बनायझेशन (Decarbonization) दबाव आणि अपारंपरिक ऊर्जा स्रोतांचा वाढता वापर यामुळे कंपनीच्या वाढीवर मर्यादा येऊ शकतात. सध्या शेअरचा P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) सुमारे 9.5 आहे, जो कंपनीच्या स्थिर कमाई क्षमतेबरोबरच भविष्यातील आव्हाने दर्शवतो.
