जागतिक स्तरावर सेंट्रल बँकांनी जून 2026 मध्ये **51 टन** सोन्याची खरेदी केली आहे. यामुळे दुसऱ्या तिमाहीत सोन्याचा साठा विक्रमी **289 टन** वर पोहोचला आहे. पोलंड आणि चीनसारख्या देशांनी आपले सोन्याचे रिझर्व्ह वाढवले असले तरी, काही देशांनी बजेट तूट आणि चलनावरचे दबाव कमी करण्यासाठी सोने विकले.
सोन्याची मागणी वाढली
जागतिक सेंट्रल बँकांनी जून 2026 मध्ये 51 टन सोन्याचा साठा आपल्या खात्यात जमा केला आहे. या सातत्यपूर्ण खरेदीमुळे सोन्याच्या किमतींना आधार मिळाला आहे. या महिन्यात केलेल्या खरेदीमुळे दुसऱ्या तिमाहीत एकूण 289 टन सोन्याची भर पडली, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत 62% अधिक आहे. गुंतवणूकदारांसाठी, ही आकडेवारी अधिकृत क्षेत्राकडून येणारी मागणी आणि बाजारातील संमिश्र भावना यातील फरक दर्शवते, जी व्याजदरांच्या अंदाजानुसार बदलत आहे.
प्रमुख खरेदीदार आणि विक्रेते
सोन्याच्या खरेदीत पोलंड आणि चीन आघाडीवर आहेत. पोलंडच्या सेंट्रल बँकेने सातत्याने खरेदी केली आहे, तर चीनच्या पीपल्स बँक ऑफ चायनाने आपले सोन्याचे रिझर्व्ह वाढवण्याची रणनीती कायम ठेवली आहे. सोने हे पारंपरिक चलनांवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी एक स्ट्रॅटेजिक मालमत्ता म्हणून पाहिले जात आहे.
दुसरीकडे, रशिया आणि तुर्कस्तानसारख्या काही देशांनी 2026 च्या पहिल्या सहामाहीत सोने विकले आहे. रशियासाठी, बजेटमधील तूट भरून काढण्यासाठी आणि पाश्चात्त्य देशांच्या निर्बंधांमुळे होणारे नुकसान कमी करण्यासाठी सोन्याची विक्री हा एक मार्ग बनला आहे. तुर्कस्तानने आपल्या चलनाचे संरक्षण करण्यासाठी आणि तरलता (Liquidity) वाढवण्यासाठी सोन्याची विक्री किंवा स्वॅप्सचा वापर केला आहे.
बाजारावर परिणाम आणि किमतीतील घट
2026 मध्ये सोन्याच्या बाजारात काही प्रमाणात घट दिसून आली. जानेवारीतील सुमारे $5,598 प्रति औंसच्या उच्चांकावरून जूनपर्यंत सोन्याची किंमत $4,000 ते $4,100 च्या दरम्यान स्थिरावली. या घसरणीमुळे गुंतवणूकदार अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदर धोरणातील बदल आणि जागतिक बाँड यील्ड्सवरील प्रभावाला प्रतिसाद देत आहेत.
सेंट्रल बँकांची खरेदी बाजाराला स्थिरता देत असली तरी, काही धोके देखील आहेत. वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिलच्या सर्वेक्षणानुसार, 89% रिझर्व्ह मॅनेजर्स पुढील 12 महिन्यांत आपले सोन्याचे होल्डिंग्स वाढवण्याचा विचार करत आहेत. तथापि, जर सेंट्रल बँकांनी खरेदी कमी केली, तर वेस्टर्न गोल्ड एक्सचेंज-ट्रेडेड फंड्स (ETFs) मधून होणारी विक्री वाढू शकते, जी व्याजदर आणि डॉलरच्या मजबुतीवर अवलंबून असते.
किमतीतील सध्याची घट रिटेल आणि दागिने खरेदीदारांसाठी आकर्षक असली तरी, ती दागिन्यांच्या मागणीवर परिणाम करू शकते. पुढील काळात, सेंट्रल बँकांची मागणी किती मजबूत राहते आणि ती ETF विक्रीला offset करू शकते का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.