सण-उत्सवाच्या काळात मागणी वाढल्याने वेलचीच्या (Cardamom) दरात मोठी वाढ झाली आहे. केरळमधील लिलाव केंद्रांवर वेलचीचे भाव **₹३,२००** प्रति किलो या विक्रमी उच्चांकावर पोहोचले आहेत.
ऑक्टोबर २०२६ मध्ये भारतातील प्रमुख लिलाव केंद्रांवर वेलचीच्या किमतींनी ₹३,२०० प्रति किलोचा ऐतिहासिक टप्पा गाठला आहे. सणासुदीच्या पार्श्वभूमीवर देशांतर्गत बाजारात वाढलेली मागणी आणि पुरवठ्याबाबतची अनिश्चितता हे या दरवाढीचे मुख्य कारण आहे. जून आणि जुलै महिन्यात इडुक्की भागात कमी पाऊस झाल्यामुळे पिकावर परिणाम होण्याची भीती होती, ती आता काही प्रमाणात कमी झाली असली तरी बाजारात मालाची आवक मर्यादित आहे.
दरवाढीची प्रमुख कारणे
सुरुवातीला पावसाच्या तुटीमुळे पिकाचे नुकसान होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली होती, मात्र नंतर हवामानात झालेल्या बदलांमुळे पिकांची स्थिती सुधारली आहे. तरीही, बाजारात पुरवठ्याची कमतरता जाणवत असून, दररोज होणाऱ्या लिलावात मालाला मोठी मागणी आहे. मोठ्या व्यापाऱ्यांकडून स्टॉकिंग करण्याऐवजी सध्या गरजेनुसारच खरेदी केली जात आहे, ज्यामुळे किमतींवर दबाव कायम आहे.
निर्यातीसमोरची आव्हाने
जागतिक बाजारात ग्वाटेमाला येथील उत्पादनात घट झाल्यामुळे भारतीय वेलचीला मागणी वाढली आहे. मात्र, पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणावामुळे लॉजिस्टिक आणि शिपिंगवर परिणाम झाला आहे. वाढलेला फ्रेट खर्च आणि अनिश्चित वेळापत्रकामुळे भारतीय निर्यातदारांना या जागतिक संधीचा पूर्ण लाभ घेता येत नाहीये.
भविष्यातील दिशा
येणाऱ्या काळात ईशान्य मान्सूनचा (North East Monsoon) पाऊस आणि 'एल निनो'चा प्रभाव पिकाच्या गुणवत्तेवर आणि उत्पादनावर किती परिणाम करतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. सध्याच्या उच्च किमतींमुळे मागणीवर किती परिणाम होतो आणि भविष्यात दरवाढ स्थिर राहते की नाही, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.