अमेरिका आणि इराणमधील वाढत्या तणावाचा परिणाम जागतिक बाजारपेठेवर झाला असून, हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील (Strait of Hormuz) वाहतूक विस्कळीत झाल्याने कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे. Brent Crude चा भाव प्रति बॅरल **$९१** च्या आसपास पोहोचला आहे.
अमेरिका आणि इराणमधील लष्करी संघर्ष अधिक तीव्र झाल्याने जागतिक ऊर्जा बाजारपेठेत खळबळ उडाली आहे. सध्या Brent Crude फ्युचर्स $९१.०५ प्रति बॅरलवर ट्रेड करत आहेत, तर WTI क्रूडची किंमत $८६.५० च्या वर गेली आहे. लराक बेटावर अमेरिकेने केलेल्या हल्ल्यानंतर इराणने जॉर्डन आणि UAE मधील अमेरिकन तळांवर प्रत्युत्तरादाखल केलेल्या हल्ल्यांमुळे तणाव शिगेला पोहोचला आहे.
जागतिक शिपिंगवर होणारा परिणाम
जागतिक तेल वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये आता दिवसाला केवळ ५ जहाजे प्रवास करत आहेत. हे प्रमाण नेहमीच्या तुलनेत अत्यंत कमी आहे. यूके मॅरिटाइम ट्रेड ऑपरेशन्सच्या रिपोर्टनुसार, एका टँकरवर क्षेपणास्त्र हल्ला झाल्याचे समोर आले आहे, ज्यामुळे लॉजिस्टिक कंपन्यांसमोर सुरक्षेचे मोठे संकट निर्माण झाले आहे. वाढत्या धोक्यामुळे विमा हप्त्यांमध्ये (Insurance Premiums) मोठी वाढ झाली असून, जहाजांचे मार्ग बदलण्याचा विचार केला जात आहे.
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
भारत आपल्या गरजेच्या कच्च्या तेलाचा मोठा हिस्सा आयात करतो, त्यामुळे या तणावाचा थेट फटका भारतीय अर्थव्यवस्थेला बसू शकतो. क्रूडच्या किमती वाढल्यास आयात बिल वाढेल, ज्याचा दबाव भारतीय रुपया आणि महागाईवर (Inflation) येऊ शकतो.
ऑइल मार्केटिंग कंपन्या जसे की Indian Oil, BPCL आणि HPCL यांच्यावर गुंतवणूकदारांचे लक्ष असेल. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींचा भार ग्राहकांवर टाकणे कठीण झाल्यास, या कंपन्यांच्या नेट प्रॉफिट मार्जिनवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. ही अस्थिरता किती काळ टिकते आणि पुरवठा साखळीवर याचा किती गंभीर परिणाम होतो, याकडे आता बाजाराचे लक्ष लागले आहे.