अमेरिकेने इराणवरील निर्बंध कायम ठेवल्यामुळे जागतिक बाजारात Brent Crude च्या किमतीत **१.११%** वाढ होऊन त्या **$१०३.७३** प्रति बॅरलवर पोहोचल्या आहेत. वाढत्या तेलाच्या किमतींमुळे भारताच्या महागाईवर आणि तेल कंपन्यांच्या नफ्यावर थेट परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी हालचाल पाहायला मिळत आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणवरील निर्बंध कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतल्याने जागतिक पुरवठा वाढण्याची शक्यता मावळली आहे. परिणामी, Brent Crude ने $१०३ चा टप्पा ओलांडून $१०३.७३ वर मजल मारली, तर WTI क्रूड देखील $८९.७२ पर्यंत वधारले आहे. भारतासाठी ही चिंतेची बाब आहे, कारण आपण आपल्या गरजेच्या ८५% पेक्षा जास्त कच्चे तेल आयात करतो.
भारतीय कंपन्यांवर काय परिणाम?
तेल दरांच्या या वाढीचा कंपन्यांवर संमिश्र परिणाम होतो:
- Oil Marketing Companies (OMCs): Indian Oil Corporation, Bharat Petroleum आणि Hindustan Petroleum या कंपन्यांसाठी ही स्थिती आव्हानात्मक आहे. या कंपन्या डॉलरमध्ये कच्चे तेल खरेदी करतात आणि रुपयात इंधन विकतात. किमती वाढल्यास त्यांचा नफा (Margins) कमी होऊ शकतो, जोपर्यंत सरकार इंधन दरवाढीची परवानगी देत नाही.
- Upstream Companies: ONGC आणि Oil India सारख्या कंपन्यांना कच्च्या तेलाच्या वाढत्या दरांचा फायदा होतो, कारण त्यांचे उत्पन्न तेलाच्या जागतिक किमतींशी जोडलेले असते.
महागाई आणि रुपयाचे संकट
सध्या अमेरिकन डॉलर गेल्या एका वर्षातील सर्वोच्च पातळीवर आहे. डॉलर मजबूत झाल्यामुळे भारतासाठी आयात अधिक महाग झाली आहे. वाढलेले कच्च्या तेलाचे दर आणि महागडा डॉलर यामुळे देशाचे 'इम्पोर्ट बिल' वाढेल, ज्याचा थेट फटका रुपयाच्या मूल्याला बसेल आणि महागाईचा दबाव वाढू शकतो. आगामी काळात इंधन दरवाढीचे सरकारी निर्णय आणि रुपयाची चाल याकडे गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असेल.