२०२६ च्या दुसऱ्या तिमाहीत (Q2 2026) जगभरातील सहा मोठ्या तेल कंपन्या तब्बल **$45 अब्ज** डॉलर्सचा निव्वळ नफा (Net Profit) कमावतील असा अंदाज आहे. हा आकडा मागील तिमाहीच्या तुलनेत जवळजवळ दुप्पट आहे. मात्र, या प्रचंड नफ्यामुळे Oxfam सारख्या संस्थांनी कंपन्यांवर 'विंडफॉल टॅक्स' (Windfall Tax) लावण्याची मागणी केली आहे, जेणेकरून या पैशांचा उपयोग हवामान बदलावर उपाययोजनांसाठी करता येईल.
Detailed Coverage
तेल कंपन्यांच्या नफ्यात मोठी वाढ
एप्रिल ते जून २०२६ या तिमाहीत जागतिक फॉसिल फ्युएल (Fossil Fuel) उद्योगात कमाईत मोठी वाढ अपेक्षित आहे. मार्केटच्या अंदाजानुसार, जगातील सहा सर्वात मोठ्या तेल आणि गॅस कंपन्या - BP, Chevron, Eni, ExxonMobil, Shell आणि TotalEnergies - या तिमाहीत एकत्रितपणे $45 अब्ज डॉलर्सचा निव्वळ नफा (Net Income) नोंदवू शकतात. २०२६ च्या पहिल्या तिमाहीत या कंपन्यांनी $23 अब्ज डॉलर्सचा नफा कमावला होता.
वाढती कमाई आणि पर्यावरणाचा प्रश्न
जर सध्याची मार्केटची परिस्थिती अशीच राहिली, तर २०२६ या कॅलेंडर वर्षासाठी या सहा कंपन्यांचा वार्षिक नफा सुमारे $147 अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचू शकतो. आकडेवारीचा अंदाज घ्यायचा झाल्यास, Chevron सारख्या कंपन्या सेकंदाला सुमारे $1,200 कमावू शकतात, तर ExxonMobil ही रक्कम $1,800 प्रति सेकंदपर्यंत जाऊ शकते. हा आकडा २०२४ च्या दुसऱ्या तिमाहीपासून ते २०२५ च्या अखेरीस या कंपन्यांनी कमावलेल्या एकत्रित नफ्यापेक्षा खूप जास्त आहे.
कंपन्यांचा विस्तार आणि नियामक दबाव
कंपन्या प्रचंड नफा कमावत असल्या तरी, त्यांच्या दीर्घकालीन पर्यावरणीय धोरणांवर (Environmental Strategy) टीका होत आहे. या कंपन्यांनी २०२४ च्या उत्पादन पातळीनुसार २०३० पर्यंत तेल आणि वायू उत्पादनात 14% वाढ करण्याची योजना आखली आहे. या नियोजित विस्तारामुळे दररोज सुमारे 2.5 दशलक्ष बॅरलची भर पडेल. Oxfam ने आपल्या अहवालात म्हटले आहे की, वाढत्या तापमानामुळे आणि हवामानातील तीव्र बदलांमुळे गरीब देश त्रस्त आहेत, पण त्यासाठी लागणारा पैसा त्यांच्याकडे नाही. अशा परिस्थितीत, या तेल कंपन्या मात्र नफा कमावत आहेत.
टॅक्स आणि मार्केटचा कल
Oxfam ने मागणी केली आहे की, सरकारने या अतिरिक्त नफ्यावर 'विंडफॉल टॅक्स' (Windfall Tax) लावावा, ज्यामुळे हवामान बदलावर उपाययोजनांसाठी निधी उभारता येईल. २०२५ च्या UN Environment Programme (UNEP) अहवालानुसार, कमी आणि मध्यम उत्पन्न असलेल्या देशांना २०३५ पर्यंत हवामान बदलाशी सामना करण्यासाठी दरवर्षी $310 अब्ज ते $365 अब्ज डॉलर्सची आवश्यकता आहे. Oxfam च्या मते, ५८५ मोठ्या फॉसिल फ्युएल कंपन्यांवर जागतिक स्तरावर टॅक्स लावून सुमारे $400 अब्ज डॉलर्स उभारले जाऊ शकतात.
गुंतवणूकदारांसाठी, नवीन नियम आणि कर धोरणे (Taxation Policies) हे महत्त्वाचे मुद्दे आहेत. सध्या कंपन्या चांगला नफा मिळवत असल्या तरी, भविष्यात सरकार 'विंडफॉल टॅक्स'वर काय निर्णय घेते आणि कंपन्या उत्पादन वाढवण्याच्या योजना व नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतांकडे (Renewable Energy Sources) वळण्याचा दबाव कसा सांभाळतात, यावर पुढील नफा अवलंबून असेल.