आशियामध्ये रिफाइंड इंधनाची आयात ऑगस्टमध्ये **५.१० दशलक्ष बॅरल** प्रति दिवसावर घसरली आहे, जी गेल्या काही काळातील सर्वात नीचांकी पातळी आहे. या पुरवठा तुटवड्यामुळे जागतिक ऊर्जा दरांमध्ये वाढ झाली असून, भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी महागाईचे संकट गडद होत आहे.
आशियाई ऊर्जा बाजारात सध्या मोठा पुरवठा तुटवडा निर्माण झाला आहे. ऑगस्ट महिन्यात डिझेल आणि जेट फ्युएलसारख्या इंधनाची आयात ५.१० दशलक्ष बॅरल प्रति दिवसापर्यंत खाली आली आहे. मध्य पूर्व आणि रशियातील भू-राजकीय तणावामुळे पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली असून, मागणी आणि पुरवठ्यात मोठी दरी निर्माण झाली आहे.
ऊर्जा दर आणि रिफायनिंग मार्जिनवर परिणाम
इंधनाची टंचाई असल्याने जागतिक बेंचमार्क दरात मोठी उसळी पाहायला मिळत आहे. सिंगापूर गॅसॉइलचा दर प्रति बॅरल $१५५.१५ पर्यंत पोहोचला आहे. कच्च्या तेलापासून इंधन तयार करणाऱ्या रिफायनरीजचा नफा (Crack Spread) हा संघर्ष सुरू होण्यापूर्वीच्या तुलनेत आता तिप्पट झाला आहे. मात्र, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील टँकरच्या हालचालींवर आलेली बंधने या कंपन्यांच्या नफ्यावर मर्यादा आणत आहेत.
भारतीय गुंतवणूकदार आणि अर्थव्यवस्थेवर सावट
भारतीय बाजारासाठी ही परिस्थिती दुधारी तलवार ठरत आहे. एकीकडे रिफायनिंग कंपन्यांच्या नफ्यात वाढ होऊ शकते, तर दुसरीकडे भारत इंधनाचा मोठा आयातदार असल्याने देशाचे बिल वाढणार आहे. यामुळे देशांतर्गत महागाई वाढून त्याचा थेट फटका BSE Sensex आणि NSE Nifty ला बसण्याची शक्यता आहे. वाढत्या महागाईमुळे रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाला व्याजदर जास्त काळासाठी चढे ठेवावे लागू शकतात, ज्याचा परिणाम इक्विटी मार्केटवर होऊ शकतो.
गुंतवणूकदारांनी कशावर लक्ष ठेवावे?
येणाऱ्या काळात मध्य पूर्वेतील पुरवठा मार्ग किती स्थिर राहतात, यावर सर्व अवलंबून आहे. तसेच, महागाई नियंत्रणात ठेवण्यासाठी मध्यवर्ती बँका काय निर्णय घेतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. जागतिक क्रूड ऑईलचे भाव आणि रिफाइंड उत्पादनांच्या किमतींवर लक्ष ठेवूनच गुंतवणूकदारांनी आपल्या पोर्टफोलिओमध्ये बदल करणे हिताचे ठरेल.