Whalesbook
धातू बाजारात वेगळे चित्र: एल्युमिनियमची उसळी!
या आठवड्यात जागतिक धातूंच्या बाजारात (Global Metal Market) जोरदार घसरण दिसून आली. अमेरिकन डॉलरच्या वाढत्या किमती आणि कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) महागाईमुळे (Inflation) अनेक धातूंचे भाव खाली आले. फेडरल रिझर्व्ह (Federal Reserve) व्याजदर कपातीला उशीर करू शकते, या शक्यतेने गुंतवणूकदार धास्तावले आहेत. यामुळे कॉपर (Copper) 2.5%, निकेल (Nickel) 4%, तर झिंक (Zinc) 3.5% ने घसरले.
एल्युमिनियम का चमकले?
मात्र, या मंदीच्या वातावरणात एल्युमिनियमने मात्र सर्वांनाच आश्चर्याचा धक्का दिला. त्याच्या किमतीत तब्बल 5.5% ची वाढ झाली. याचे मुख्य कारण म्हणजे पुरवठ्यामध्ये (Supply) अचानक आलेली मोठी अडचण. पश्चिम आशियातून (West Asia) होणारे एल्युमिनियमचे उत्पादन, जे जागतिक उत्पादनाच्या सुमारे 9% आहे, ते कतार एनर्जीने (QatarEnergy) अचानक थांबवले आहे. यामुळे बाजारात एल्युमिनियमचा पुरवठा कमी झाला आहे. त्याचबरोबर, लंडन मेटल एक्सचेंज (LME) येथील एल्युमिनियमचा साठा (Inventory) सातत्याने कमी होत आहे.
जागतिक संकेतांचा अभाव
अमेरिकन डॉलर मजबूत झाल्याने सामान्यतः डॉलर-आधारित वस्तूंचे दर खाली येतात. तसेच, तेलाच्या वाढत्या किमती उत्पादन खर्च वाढवतात. चीनची मागणी (China Demand) हा देखील अनेक धातूंसाठी एक महत्त्वाचा घटक असतो. मात्र, एल्युमिनियमच्या बाबतीत या सर्व जागतिक संकेतांचा (Macro Factors) फारसा परिणाम झाला नाही. त्याची किंमत पूर्णपणे पुरवठ्यातील अडचणींवर आधारित होती.
पुढील आव्हाने
जरी एल्युमिनियमच्या किमती वाढत असल्या तरी, यात काही धोकेही आहेत. कतारसारख्या एकाच स्रोतावर अवलंबून राहणे अस्थिरता वाढवू शकते. तसेच, एल्युमिनियम उत्पादन हे ऊर्जा-केंद्रित (Energy-intensive) असल्याने, ऊर्जा दरातील वाढ झाल्यास उत्पादकांचा नफा कमी होऊ शकतो. बाजारात साठा कमी असणे हे मागणी कमी झाल्याचे लक्षण नाही, तर तात्पुरत्या तुटवड्याचे आहे.
भविष्यातील दिशा
सध्या पुरवठ्यातील अडचणींमुळे एल्युमिनियमच्या किमतींना आधार मिळण्याची शक्यता आहे. पण दीर्घकाळात जागतिक अर्थव्यवस्था, चीनची मागणी आणि व्याजदरांचे धोरण यावरच एल्युमिनियमचे भविष्य अवलंबून असेल.