बाजारातील चढ-उतारांच्या काळात पोर्टफोलिओचे नुकसान टाळण्यासाठी 'Collar Strategy' एक प्रभावी संरक्षण कवच आहे. यात शेअर्ससोबतच पुट आणि कॉल ऑप्शनचा वापर करून रिस्क कमी केली जाते.
अस्थिर बाजारात गुंतवणूकदारांना आपले शेअर्स न विकता पोर्टफोलिओ सुरक्षित ठेवण्याचे वेध लागलेले असतात. 'Collar Strategy' ही अशीच एक बचाव पद्धत आहे, जी गुंतवणूकदारांना रिस्क मॅनेजमेंटसाठी मदत करते. साध्या हेजिंगच्या तुलनेत यात खर्च कमी असतो, कारण यात मिळणारा प्रीमियम संरक्षणाचा खर्च भरून काढतो.\n\n### Collar Strategy कशी काम करते?\n\nया धोरणात तीन महत्त्वाच्या गोष्टी एकत्र केल्या जातात: स्वतःचे शेअर्स (Holding), प्रोटेक्टिव्ह पुट ऑप्शन खरेदी करणे आणि कॉल ऑप्शन विकणे. पुट ऑप्शन एका 'इन्शुरन्स' प्रमाणे काम करतो. जर शेअरची किंमत पडली, तर ठराविक किंमतीला शेअर्स विकण्याचा अधिकार आपल्याला मिळतो, ज्यामुळे मोठे नुकसान टळते.\n\nमात्र, पुट ऑप्शन विकत घेणे महाग पडू शकते. यासाठी 'कॉल ऑप्शन' विकून जो प्रीमियम मिळतो, त्यातून पुटचा खर्च भरून काढला जातो. याला 'झिरो-कॉस्ट' किंवा कमी खर्चात केलेले हेजिंग म्हणतात.\n\n### गुंतवणूकदारांसाठी काही महत्त्वाचे मुद्दे\n\nही स्ट्रॅटेजी जरी सुरक्षित असली, तरी त्याचे काही तोटेही आहेत. सर्वात मोठा तोटा म्हणजे 'अपसाइड लिमिटेड'. कॉल ऑप्शन विकल्यामुळे, जर शेअरची किंमत खूप वाढली, तरी गुंतवणूकदाराला जास्त नफा मिळत नाही. कारण ठरलेल्या किंमतीवर शेअर्स विकावे लागू शकतात.\n\nतसेच, यात 'असाइनमेंट रिस्क' असते. जर एक्स्पायरीच्या दिवशी शेअरची किंमत कॉल स्ट्राइक प्राईसच्या वर गेली, तर तुमचे शेअर्स तुमच्याकडून घेतले जाऊ शकतात. शिवाय, यात अनेक ट्रान्झॅक्शन्स करावे लागत असल्याने ब्रोकरेज आणि इतर चार्जेस वाढू शकतात. थोडक्यात सांगायचे तर, ही स्ट्रॅटेजी स्पेकुलेशनसाठी नसून भांडवल वाचवण्यासाठी आणि बाजारातील अनपेक्षित धक्क्यांपासून सावध राहण्यासाठी उपयुक्त आहे.
