क्वांटिटेटिव रिपोर्ट्सद्वारे अनेक Nifty 50 कंपन्यांना हाय स्कोर दिला जातोय. पण हे स्कोर्स म्हणजे फायनल खरेदीचा सल्ला नाही, तर केवळ एक सुरुवात आहे हे गुंतवणूकदारांनी समजून घेतले पाहिजे.
सध्या बाजारात Institutional Brokers' Estimate System (IBES) सारख्या सिस्टम्सद्वारे Nifty 50 मधील शेअर्सना १ ते १० दरम्यान रँकिंग दिली जात आहे. हे स्कोर्स कंपनीचा मागील नफा, प्राईस मोमेंटम आणि व्हॅल्युएशनवर आधारित असतात. मात्र, भारतीय गुंतवणूकदारांनी हे आकडे 'मागील आरसा' (Rear-view mirror) आहेत हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे.
डेटाच्या मर्यादा आणि धोके
हे स्कोर्स प्रामुख्याने ऐतिहासिक डेटावर अवलंबून असतात. एखाद्या कंपनीचा स्टॉक मागील काही तिमाहीत चांगला चालला असेल, तर त्याला हाय स्कोर मिळतो. पण जर कंपनीसमोर अचानक काही नियामक (Regulatory) प्रश्न उभे राहिले किंवा मॅनेजमेंटमध्ये वाद निर्माण झाले, तर हे रिअल-टाइम धोके क्वांटिटेटिव स्कोअरमध्ये लगेच दिसत नाहीत. यामुळे गुंतवणूकदारांना कंपनी सुरक्षित असल्याचे चुकीचे संकेत मिळू शकतात.
प्रभावी वापराची पद्धत
केवळ अंतिम आकडा न पाहता त्यामागचे घटक तपासा:
- फंडामेंटल हेल्थ: कंपनीचा व्यवसाय खरोखर मजबूत आहे का?
- मोमेंटम: शेअरची तेजी केवळ स्पेक्ल्युलेशनमुळे आहे की वाढत्या नफ्यामुळे?
शेअर खरेदी करण्यापूर्वी कंपनीच्या अधिकृत फाईलिंग्ज आणि लेटेस्ट एन्युअल रिपोर्ट्स वाचा. जर कंपनीवर कर्जाचा डोंगर असेल किंवा नफा कमी होत असेल, तर हाय स्कोरकडे दुर्लक्ष करून स्वतःचे विश्लेषण करणेच हिताचे आहे. या रिपोर्ट्सचा वापर केवळ फिल्टरिंग टूल म्हणून करा, ते स्वतःचे मार्केट रिसर्च पूर्णपणे बदलू शकत नाहीत.