२०२६ मध्ये परदेशी गुंतवणूकदारांनी (FIIs) भारतीय शेअर बाजारातून विक्रमी **३१ अब्ज डॉलर्स** काढून घेतले आहेत. पूर्व आशियातून पैसा भारतात येईल, हा समज खोटा ठरला असून, आता परकीय गुंतवणूकदारांचा हिस्सा **१४.०२%** च्या नीचांकी पातळीवर पोहोचला आहे.
भांडवली बाजाराचे वास्तव
पूर्व आशियातील टेक हब्समधून बाहेर पडणारा पैसा भारतात येईल, असे चित्र निर्माण झाले होते, पण प्रत्यक्षात हे गुंतवणूकदार भारतात पैसा न लावता रोख रकमेत (Cash) राहणे पसंत करत आहेत. जागतिक फंड्स आता आपली मालमत्ता वेगळ्या पद्धतीने रिअलोकेट (Reallocate) करत आहेत, ज्यामुळे भारतीय बाजारावर दबाव वाढला आहे.
व्हॅल्युएशनचा प्रश्न
या विक्रीचे मुख्य कारण म्हणजे भारतीय शेअर्सचे महागडे व्हॅल्युएशन. Nifty-50 सध्या पुढील आर्थिक वर्षाच्या अंदाजाच्या १८.७ पट पीई (P/E) वर ट्रेड करत आहे, जे इतर इमर्जिंग मार्केट्सच्या तुलनेत महाग वाटत आहे. सप्टेंबर २०२६ पर्यंत, परकीय गुंतवणूकदारांचे प्रमाण १४.०२% पर्यंत घसरले आहे, जे २०११ नंतरची सर्वात कमी पातळी आहे.
देशांतर्गत गुंतवणूकदारांचे वर्चस्व (DII Power)
परदेशी गुंतवणूकदारांनी पाठ फिरवलेली असतानाही, भारतीय बाजार सावरला आहे, याचे संपूर्ण श्रेय देशांतर्गत गुंतवणूकदारांना (DIIs) जाते. २०२६ मध्ये देशांतर्गत फंड्सनी तब्बल ७५ अब्ज डॉलर्स बाजारात गुंतवले आहेत. एसआयपी (SIP) आणि पेन्शन फंड्सच्या प्रवाहामुळे किरकोळ गुंतवणूकदारांनी बाजाराला मोठा आधार दिला आहे, ज्यामुळे मोठी पडझड टळली आहे.
भविष्यातील महत्त्वाचे फॅक्टर्स
आता परदेशी गुंतवणूक कधी परत येईल, हे तीन प्रमुख गोष्टींवर अवलंबून असेल: US Bond Yields, अमेरिकन डॉलरची ताकद आणि कच्च्या तेलाच्या किमती (Crude Oil Prices). जर ब्रेंट क्रूडच्या किमती वाढल्या, तर भारताच्या आयात बिलावर परिणाम होईल आणि परकीय गुंतवणूकदार पुन्हा सावध पवित्रा घेऊ शकतात. सध्याच्या घडीला भारतीय कंपन्यांचे तिमाही निकाल आणि देशांतर्गत खरेदी बाजाराला तारण्यासाठी किती सक्षम राहते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.