Generative AI मुळे आयटी क्षेत्रातील कामाच्या पद्धतीत मोठा बदल होत आहे. BNP Paribas ने इशारा दिला आहे की, यामुळे 'AI-led deflation' निर्माण होत असून, विशेषतः मोठ्या आयटी कंपन्यांच्या महसुलावर याचा मोठा दबाव वाढला आहे.
एआयमुळे व्यवसायाचे जुने मॉडेल धोक्यात
गेल्या कित्येक दशकांपासून भारतीय आयटी कंपन्यांचे मॉडेल साधे होते: जास्त इंजिनिअर्स कामावर घ्या आणि त्यांच्या कामाच्या तासांनुसार बिलिंग करा. मात्र, आता Generative AI मुळे कोडिंग, टेस्टिंग आणि देखभालीची कामे स्वयंचलित होत आहेत. यामुळे मोठ्या मनुष्यबळाची गरज कमी झाली आहे.
महसुलावर परिणाम आणि दबावाची स्थिती
जसजसे एआयमुळे कामाची कार्यक्षमता वाढत आहे, तसतसे क्लायंट्सकडून खर्चात कपातीची मागणी होत आहे. स्पर्धा टिकवून ठेवण्यासाठी आयटी कंपन्यांना त्यांच्या नफ्यातील वाटा (productivity gains) क्लायंट्सना द्यावा लागत आहे. यामुळे महसूल वाढीवर नकारात्मक परिणाम होत असून, जुने 'हेडकाउंट-आधारित' मॉडेल कोलमडताना दिसत आहे.
Nifty IT इंडेक्सची बिकट अवस्था
या स्ट्रक्चरल बदलांचा फटका Nifty IT इंडेक्सला बसला आहे. चालू वर्षात या इंडेक्समध्ये 24% ते 28% पर्यंत घसरण पाहायला मिळाली आहे. मोठ्या कंपन्यांकडे असलेल्या जुन्या आणि मोठ्या 'लिगसी पोर्टफोलिओ'मुळे त्यांना नवीन एआय मॉडेलकडे वळणे कठीण जात आहे, तर काही मिड-कॅप कंपन्या अधिक वेगाने बदलताना दिसत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
येणाऱ्या काळात ज्या कंपन्या कर्मचाऱ्यांची संख्या वाढवल्याशिवाय आपला महसूल वाढवू शकतील, त्याच कंपन्या या 'डिफ्लेशनरी' वातावरणात टिकून राहतील. गुंतवणूकदारांनी आता कंपन्यांच्या मार्जिनकडे आणि त्यांनी जुन्या बिलिंग मॉडेलमधून किती प्रभावीपणे बाहेर पडण्याचा प्रयत्न केला आहे, याकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे.
