व्हॅल्युएशन तज्ञ Aswath Damodaran यांनी सध्याच्या AI गुंतवणुकीच्या चक्रात मार्ग काढण्यासाठी ४ महत्त्वाचे मार्ग सुचवले आहेत. कंपन्या AI मध्ये कोट्यवधींचा खर्च करत असताना, गुंतवणूकदारांनी आक्रमक बेट्स घ्यावेत की सुरक्षित गुंतवणूक करावी, याचे स्पष्ट विश्लेषण त्यांनी मांडले आहे.
NYU Stern School of Business चे प्राध्यापक आणि व्हॅल्युएशन तज्ञ Aswath Damodaran यांनी गुंतवणुकदारांसाठी AI च्या प्रभावाखालील बाजारात वाटचाल करण्याचे चार मार्ग स्पष्ट केले आहेत. टेक कंपन्या सध्या AI इन्फ्रास्ट्रक्चरवर जोरात पैसा खर्च करत आहेत, पण हा खर्च भविष्यात नफ्यात रूपांतरित होणार का, हा मोठा प्रश्न आहे.\n\n### गुंतवणुकीचे ४ मार्ग\n\n१. आक्रमक गुंतवणूक (Active Bet): या पद्धतीत गुंतवणूकदार थेट AI क्षेत्रात आघाडीवर असलेल्या कंपन्यांचे शेअर्स घेतात आणि ज्या कंपन्या आपला मार्केट शेअर गमावू शकतात, त्यांच्यावर 'शॉर्ट' (Short) पोझिशन घेतात.\n\n२. इंडेक्सवर विश्वास (Passive Indexing): S&P 500 सारख्या ब्रॉड इंडेक्स फंड्समध्ये गुंतवणूक करणे. हे मानले जाते की टेक कंपन्यांची सध्याची वाढ भविष्यातील आर्थिक मूल्याच्या जोरावर टिकून राहील.\n\n३. डिफेंसिव्ह भूमिका (Defensive Stance): AI च्या हॅईपपासून दूर राहून फूड प्रोसेसिंग किंवा लेझर इंडस्ट्रीसारख्या क्षेत्रांकडे वळणे, जी क्षेत्रे तंत्रज्ञानाच्या बदलाला सहजासहजी बळी पडत नाहीत.\n\n४. सुरक्षिततेकडे वाटचाल (Safety): बाजारातील वाढलेले व्हॅल्युएशन पाहता इक्विटी एक्सपोजर कमी करून रोख रक्कम (Cash) किंवा शॉर्ट-टर्म US Treasury सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवणूक करणे.\n\n### बाजारातील परिस्थिती आणि जोखीम\n\nऑक्टोबर २०२६ च्या सुरुवातीला १० वर्षांच्या US Treasury Yield चा दर ५.२९% इतका आहे, जो शेअर्ससारख्या जोखमीच्या मालमत्तेला एक तगडा पर्याय ठरत आहे. याउलट 'इक्विटी रिस्क प्रीमियम' ४% च्या खाली आला आहे, याचा अर्थ शेअर्स महाग होत आहेत आणि बाजारात करेक्शनची शक्यता निर्माण झाली आहे.\n\nDamodaran यांनी 'स्लीप टेस्ट' (Sleep Test) वर भर दिला आहे - म्हणजेच अशी जोखीम जी घेतल्यानंतर तुम्हाला रात्री शांत झोप लागेल. जरी ते स्वतः काही मोठ्या टेक शेअर्समध्ये गुंतलेले असले, तरी त्यांनी आता लिक्विडिटी वाढवण्यावर आणि रोख रकमेकडे लक्ष देण्यावर भर दिला आहे. भविष्यात कंपन्यांचा हा प्रचंड भांडवली खर्च (Capital Spending) प्रत्यक्ष कॅश फ्लोमध्ये कसा बदलतो, हे पाहणे गुंतवणूकदारांसाठी सर्वात महत्त्वाचे ठरणार आहे.