उत्तम क्रेडिट स्कोर (Credit Score) असूनही बँकांकडून कर्ज अर्ज फेटाळला जाण्याची अनेक कारणे आहेत. बँका केवळ क्रेडिट हिस्ट्रीच नाही, तर तुमचं एकूण कर्ज, नोकरीची स्थिरता आणि कागदपत्रांची अचूकता यासारख्या गोष्टीही तपासतात.
फक्त क्रेडिट स्कोर पुरेसा नाही!
चांगला क्रेडिट स्कोर (Credit Score) असणे म्हणजे तुम्हाला सहज कर्ज मिळेल असे नाही. अनेक अर्जदारांसाठी हे धक्कादायक असू शकते, कारण ते फक्त त्यांच्या क्रेडिट इतिहासावर लक्ष केंद्रित करतात.
कर्ज-उत्पन्न गुणोत्तर (Debt-to-Income Ratio)
कर्ज नाकारण्याचे एक मुख्य कारण म्हणजे कर्जदाराचे कर्ज-उत्पन्न गुणोत्तर (Debt-to-Income Ratio). बँक तुमच्या मासिक उत्पन्नापैकी किती टक्के रक्कम सध्याच्या EMI साठी जात आहे, हे तपासते. जरी तुमचा क्रेडिट स्कोर उत्कृष्ट असला, तरीही जर नवीन कर्जामुळे तुमच्यावर आर्थिक भार वाढणार असेल, तर बँक अर्ज फेटाळू शकते. तुमच्या हातात किती 'डिस्पोजेबल इन्कम' (Disposable Income) शिल्लक आहे, हे बँक पाहते.
नोकरीची स्थिरता आणि उत्पन्नाची सातत्यता
बँका केवळ तुमच्या पगाराकडेच पाहत नाहीत, तर तुमच्या नोकरीच्या स्थिरतेचेही मूल्यांकन करतात. वारंवार नोकरी बदलणे किंवा नोकरीत खंड असणे, हे बँकेसाठी चिंतेचे कारण ठरू शकते. स्वयंरोजगारित लोकांसाठी, महिन्यागणिक बदलणारे उत्पन्न देखील कर्जाच्या मंजुरीवर परिणाम करू शकते. बँकेला उत्पन्नाचा एक स्थिर आणि अंदाज येण्याजोगा स्रोत हवा असतो.
कागदपत्रांमधील चुका
अनेकदा तांत्रिक कारणांमुळेही कर्ज अर्ज फेटाळले जातात. अर्जात दिलेली माहिती आणि पॅन कार्ड, पत्त्याचा पुरावा किंवा इतर अधिकृत कागदपत्रांवरील माहिती जुळत नसेल, तर अर्ज रद्द होऊ शकतो. अपूर्ण बँक स्टेटमेंट्स, गहाळ सॅलरी स्लिप्स किंवा स्पष्ट नसलेले टॅक्स रिटर्न यामुळे पडताळणी प्रक्रियेत अडथळा येऊ शकतो.
बँकेचे स्वतःचे धोरण
प्रत्येक बँक किंवा NBFC ची स्वतःची जोखीम घेण्याची क्षमता (Risk Appetite) वेगळी असते. बँकेचे अंतर्गत धोरण ठरवते की ते कोणत्या प्रकारचे ग्राहक, उद्योग किंवा कर्जाची रक्कम स्वीकारू शकतात. त्यामुळे, एका बँकेत फेटाळला गेलेला अर्ज दुसऱ्या बँकेत मंजूर होऊ शकतो.
कर्जासाठी अर्ज करण्यापूर्वी, तुमच्या सध्याच्या आर्थिक जबाबदाऱ्या तपासा आणि सर्व कागदपत्रे पूर्ण असल्याची खात्री करा. केवळ क्रेडिट स्कोरवर लक्ष केंद्रित करण्याऐवजी, कर्ज-उत्पन्न गुणोत्तर संतुलित ठेवणे आणि उत्पन्नाचा स्थिर पुरावा सादर करणे, हे कर्ज मंजुरीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
