भारताला पुढील काही वर्षांत FCNR(B) डिपॉझिट्सच्या माध्यमातून **$170 अब्ज** डॉलरची परतफेड करावी लागणार आहे. उदय कोटक यांनी या मोठ्या आर्थिक आव्हानाबाबत इशारा दिला असून, जागतिक बाजारपेठेतील अस्थिरतेच्या काळात परकीय भांडवलावर अवलंबून राहणे धोक्याचे ठरू शकते असे म्हटले आहे.
आर्थिक संकट आणि आव्हान
Kotak Mahindra Bank चे संस्थापक उदय कोटक यांनी देशापुढील आगामी आर्थिक जबाबदाऱ्यांकडे लक्ष वेधले आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की, परकीय चलनातील साठा स्थिर ठेवण्यासाठी वापरलेली FCNR(B) डिपॉझिट्स आता एक मोठे आर्थिक आव्हान बनली आहेत. पुढील तीन ते पाच वर्षांत ही परतफेडीची रक्कम $160 अब्ज ते $170 अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाचा निर्णय योग्य
कोटक यांच्या मते, 31 ऑगस्ट रोजी रिझर्व्ह बँकेने या योजनेला पूर्णविराम दिला, तो निर्णय अत्यंत समयसूचक होता. यामुळे कमी खर्चात निधी मिळवणे शक्य झाले. जर ही योजना सुरू राहिली असती, तर अमेरिकेतील वाढत्या बॉन्ड यील्डमुळे (Bond Yields) भारताला भविष्यात अधिक व्याजदराचा फटका बसला असता.
गुंतवणुकीपुढील आव्हाने
सध्या अमेरिकन ट्रेझरी यील्ड 5% च्या आसपास आहेत, तर हेजिंग कॉस्ट 3.5% आहे. यामुळे एकूण परतावा 8.5% पर्यंत पोहोचतो, जो भारतीय सरकारी बॉन्ड्सच्या 7.4% परताव्यापेक्षा अधिक आकर्षक ठरत आहे. या 'यील्ड गॅप'मुळे जागतिक भांडवल भारताऐवजी परकीय चलनातील मालमत्तेकडे आकर्षित होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे.
भविष्यातील दिशा
कोटक यांनी सुचवले आहे की, आता भारताला केवळ परकीय भांडवलावर विसंबून न राहता देशांतर्गत उत्पादकता वाढवण्यावर भर दिला पाहिजे. तंत्रज्ञान, संशोधन आणि मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रात जागतिक दर्जाची स्पर्धात्मकता निर्माण करणे काळाची गरज आहे. गुंतवणूकदारांसाठी आगामी काळात भारतीय परकीय चलन साठा, रुपयाची स्थिरता आणि RBI चे धोरण यावर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे ठरणार आहे.