अमेरिकेच्या १०-वर्षीय ट्रेझरी यिल्डने **५.३६%** चा टप्पा गाठला असून, हा २४ वर्षांतील उच्चांक आहे. या जागतिक घडामोडीमुळे भारतीय शेअर बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली असून, विदेशी गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर विक्री सुरू केली आहे.
जागतिक आर्थिक बाजारात सध्या खळबळ उडाली आहे. ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला अमेरिकन १०-वर्षीय ट्रेझरी यिल्ड ५.३६% वर पोहोचले, जे गेल्या २४ वर्षांतील सर्वोच्च स्तर आहे. जेव्हा अमेरिकन सरकारी बाँड्सवर सुरक्षित आणि जास्त परतावा मिळतो, तेव्हा विदेशी गुंतवणूकदार भारतातील इमर्जिंग मार्केटमधून आपला पैसा काढून सुरक्षित अशा अमेरिकन बाँड मार्केटमध्ये वळवतात. \n\n### शेअर बाजारावर दबाव \n\nयाचा थेट परिणाम भारतीय बाजारावर दिसून येत आहे. सप्टेंबर २०२६ मध्ये विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FIIs) भारतीय शेअर बाजारातून तब्बल ₹४५,००० कोटींचे शेअर्स विकून बाहेर काढले आहेत. Nifty 50 इंडेक्स सध्या ऐतिहासिक उच्चांकाच्या जवळ असला तरी, या विक्रीच्या दबावामुळे बाजाराला मोठी झळ पोहोचत आहे. वाढते यिल्ड हे थेट शेअर्सना स्पर्धा निर्माण करत आहेत. \n\n### AI क्षेत्राचा वाढता कर्ज बोजा \n\nवाढत्या यिल्डमागे एक महत्त्वाचे कारण म्हणजे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्राचा वाढता विस्तार. AI पायाभूत सुविधा उभारण्यासाठी कंपन्या मोठ्या प्रमाणावर कर्ज घेत आहेत. यावर्षी नवीन कर्ज उभारणी $५७० अब्ज इतकी असण्याचा अंदाज आहे. जागतिक एकूण कर्जाचा आकडा $३६५ ट्रिलियन पार झाला आहे, ज्यात अमेरिकन सरकारचे $४० ट्रिलियन कर्ज समाविष्ट आहे. वाढती मागणी कर्जाचा खर्च वाढवत आहे, ज्याचा फटका भारतीय बँकिंग आणि रिअल इस्टेट क्षेत्राला बसू शकतो. \n\n### गुंतवणूकदारांनी काय करावे? \n\nतज्ज्ञांच्या मते, गुंतवणूकदारांनी आता आपल्या पोर्टफोलिओमध्ये बदल करणे गरजेचे आहे. आता १ ते ५ वर्षांच्या कालावधीचे 'शॉर्ट-ड्यूरेशन बाँड्स' अधिक सुरक्षित मानले जात आहेत. तसेच, 'टॅक्स-लॉस हार्वेस्टिंग' (Tax-loss harvesting) द्वारे नुकसान भरून काढण्यावर भर दिला जात आहे. सध्याच्या परिस्थितीत छोट्या आणि जोखमीच्या शेअर्सऐवजी स्थिर 'कॅश फ्लो' असणाऱ्या लार्ज-कॅप कंपन्यांकडे वळणे हिताचे ठरेल. आगामी काळात भारतीय गुंतवणूकदारांचे लक्ष रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) धोरणांकडे आणि कंपन्यांच्या तिमाही निकालांकडे असणार आहे.